Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49
Devanagari script
कृच्छ्रचांद्रायणादीनि कर्तव्यानि प्रयत्नतः । तथेंद्रियविकाराश्च न बाधंतेत्र कर्हिचित्
Transliteration
kṛcchracāṃdrāyaṇādīni kartavyāni prayatnataḥ | tatheṃdriyavikārāśca na bādhaṃtetra karhicit
Translation
Seseorang hendaknya dengan tekun menjalankan tapa-brata seperti Kṛcchra dan Cāndrāyaṇa; maka gejolak serta gangguan indria tidak akan menghalangi dirinya di sini kapan pun.
Word by Word
कृच्छ्र-चांद्रायण-आदीनिKṛcchra- and Cāndrāyaṇa-type (vows/penances) and others
कृच्छ्र-चांद्रायण-आदीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक) + चांद्रायण (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (समुच्चय) + आदिशब्देन बहुव्रीह्यर्थे ‘आदि’ (and others)
कर्तव्यानिto be done; obligatory
कर्तव्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formकर्तव्य (तव्यत्-कृदन्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; विधेयविशेषणम् (predicate adjective)
प्रयत्नतःwith effort; diligently
प्रयत्नतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त), क्रियाविशेषणम्
तथाlikewise; thus
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-उपपद/समुच्चयार्थे
इन्द्रिय-विकाराःsensory disturbances/changes
इन्द्रिय-विकाराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक) + विकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रियाणां विकाराः)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक-निपात
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात
बाधन्तेthey trouble/afflict
बाधन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
कर्हिचित्ever; at any time
कर्हिचित्:
Kāla-adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकर्हि (अव्यय) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (at any time)
Speaker
Skanda (contextual attribution within Kāśīkhaṇḍa dialogues)
FAQs
Earnest observance of expiatory vows purifies conduct and steadies the senses so obstacles subside.
The teaching belongs to the Kāśī Khaṇḍa framework, where Kāśī (Vārāṇasī) is the sacred setting for dharma and purification.
Performance of prāyaścitta-vratas such as Kṛcchra and Cāndrāyaṇa with sustained effort.