दुर्लभं जन्म मानुष्यं दुर्लभा काशिकापुरी । उभयोः संगमासाद्य मुक्ता एव न संशयः
durlabhaṃ janma mānuṣyaṃ durlabhā kāśikāpurī | ubhayoḥ saṃgamāsādya muktā eva na saṃśayaḥ
Sangat langka kelahiran sebagai manusia, dan langka pula kota suci Kāśikā (Kāśī). Bila keduanya bertemu dalam anugerah, pembebasan (mokṣa) pasti—tanpa keraguan.
Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa dialogue context)
Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)
Type: kshetra
Scene: A pilgrim, aware of the rarity of human birth, arrives at luminous Kāśī; the city is shown as a radiant kṣetra with Viśveśvara’s presence and Gaṅgā’s sanctifying flow, symbolizing the ‘meeting of both’ that assures liberation.
Human birth is precious, and reaching Kāśī is equally rare; their union becomes a direct cause for liberation.
Kāśikāpurī—Kāśī (Vārāṇasī).
No specific ritual is prescribed here; the emphasis is on the salvific greatness of attaining Kāśī in human life.