Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

एकदा स हि हेमंते मार्गे मासि तपोधनः । स्नात्वा तत्र महातीर्थे मध्याह्ने विमलोदके

ekadā sa hi hemaṃte mārge māsi tapodhanaḥ | snātvā tatra mahātīrthe madhyāhne vimalodake

Pada suatu ketika di musim dingin, pada bulan Mārga (Mārgaśīrṣa), sang pertapa yang kaya tapa itu mandi di sana, di mahātīrtha, tepat tengah hari, dalam air yang bening suci.

एकदाonce
एकदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएकदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (once)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
हेमन्तेin winter
हेमन्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहेमन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मार्गेon the path
मार्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तपोधनःone rich in austerity (ascetic)
तपोधनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् + धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (तपः धनं यस्य सः)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya-vishesana (Prior action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) → स्नात्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having bathed)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
महातीर्थेat the great sacred ford
महातीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहत् + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (महच्च तत् तीर्थम्)
मध्याह्नेat midday
मध्याह्ने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्याह्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विमलोदकेin the clear water
विमलोदके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविमल + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (विमलं उदकं यस्मिन्)

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa context: Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Mahātīrtha in Kāśī (unspecified in verse)

Type: ghat

Listener: Agastya (Kumbhayoni)

Scene: Winter midday at a Kāśī tīrtha: clear, cool water; the ascetic Vālmīki steps into the river/ford under pale sun, with ghāṭ steps, distant temples, and pilgrims in the background.

V
Vālmīki
M
Mārgaśīrṣa (Mārga month)
M
Mahātīrtha

FAQs

Purity of place, time, and intention—especially bathing at a tīrtha—supports spiritual discipline and merit.

A “mahātīrtha” is mentioned without a specific name in this verse; within Kāśī-khaṇḍa it points to the sacred tīrthas of Kāśī’s landscape.

Snāna (ritual bathing) at midday in a tīrtha, especially during the Mārgaśīrṣa/winter period.