Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

क्षीरोदाद्दक्षिणेभागे तीर्थं शंखाख्यनुत्तमम् । तत्र स्नातो भवेन्नूनं नाशंखादिनिधेः पतिः

kṣīrodāddakṣiṇebhāge tīrthaṃ śaṃkhākhyanuttamam | tatra snāto bhavennūnaṃ nāśaṃkhādinidheḥ patiḥ

Di sebelah selatan Kṣīroda terdapat tīrtha yang tiada banding bernama ‘Śaṅkha’. Barangsiapa mandi suci di sana, niscaya menjadi penguasa harta-khazanah, seperti kerang suci (śaṅkha) dan kekayaan lainnya.

क्षीरोदात्from Kṣīroda (the Milk-ocean)
क्षीरोदात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक) + उद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; कर्मधारयः (क्षीरः उदः यस्य/क्षीरमय उदः) = ‘क्षीरोद’
दक्षिणेभागेin the southern part
दक्षिणेभागे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुषः (दक्षिणः भागः)
तीर्थम्a tīrtha
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
शंखाख्यनुत्तमम्supremely excellent, called ‘Śaṅkha’
शंखाख्यनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशंख (प्रातिपदिक) + आख्य (आ+ख्या-धातु, क्त; कृदन्त/प्रातिपदिकवत्) + अनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘शंखाख्यम्’ (शंख इति आख्यं) + ‘अनुत्तमम्’ (श्रेष्ठतमम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्ना (धातु) + क्त-प्रत्यय (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘स्नानं कृतवान्’
भवेत्would become / may become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
नूनम्surely
नूनम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (particle of certainty)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अशंखादिनिधेःof the treasure of non-conches etc. (i.e., of a treasure excluding conches, etc.)
अशंखादिनिधेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअ (नञ्-प्रत्यय) + शंख (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—नञ्-तत्पुरुषः (अशंखः) + ‘आदि’ समाहारसूचक + तत्पुरुषः (…निधिः)
पतिःlord, master
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Skanda (contextual continuation)

Tirtha: Śaṅkha-tīrtha

Type: kund

Scene: A southern-side tīrtha with a prominent conch motif carved in stone; a bather steps into the water as attendants hold a white conch and a treasure-casket symbolically; the atmosphere suggests auspiciousness and abundance.

K
Kṣīroda/Kṣīrābdhi
Ś
Śaṅkha tīrtha

FAQs

Kāśī tīrthas bestow both worldly well-being and spiritual uplift; dharmic acts can harmonize prosperity with pilgrimage.

Śaṅkha-named tīrtha, located to the south of the Kṣīroda/Kṣīrābdhi tīrtha-zone.

Snāna (ritual bathing) at Śaṅkha tīrtha, with a stated fruit of lordship over treasures.