Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89
Devanagari script
मृतानां यत्र जंतूनां निर्वाणपदमृच्छताम् । कोट्यंशेनापि न समा अपि शक्रादयः सुराः
Transliteration
mṛtānāṃ yatra jaṃtūnāṃ nirvāṇapadamṛcchatām | koṭyaṃśenāpi na samā api śakrādayaḥ surāḥ
Translation
Di mana makhluk yang wafat mencapai kedudukan Nirvāṇa—di sana bahkan para dewa, mulai dari Śakra (Indra), tidak sebanding dengan mereka, tidak juga sebanding sepersejuta bagian.
Word by Word
मृतानाम्of the dead
मृतानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle of √मृ), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural: of the dead
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (where)
जन्तूनाम्of beings
जन्तूनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural
निर्वाणपदम्the state/abode of nirvāṇa
निर्वाणपदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्वाण (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (निर्वाणस्य पदम् = state/abode of liberation)
ऋच्छताम्of those attaining
ऋच्छताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootऋच्छ् (धातु, गत्यर्थ) → ऋच्छत् (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural: of those who attain
कोट्यंशेनby even a croreth part
कोट्यंशेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोट्यंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular; तत्पुरुष (कोट्याः अंशः = a croreth part)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even)
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
समाःequal
समाः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural (equal)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even)
शक्रादयःIndra and others
शक्रादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (शक्रः आदिः येषाम् = those beginning with Indra)
सुराःgods
सुराः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa dialogue tradition, often Skanda to Agastya)
Characters & Entities
K
KāśīN
NirvāṇaŚ
Śakra (Indra)D
DevasFAQs
Mokṣa attained in Kāśī is exalted above even the highest divine rank in heaven.
Kāśī (Vārāṇasī), famed for granting liberation to those who die there.
No explicit ritual; the focus is on the fruit (phala) of dying in Kāśī—attainment of nirvāṇa.