Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 64

Devanagari script

त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तिर्मया प्राप्ता सहस्रगो । शिवलिंगार्चनादेकात्सत्यंसत्यं पुनःपुनः

Transliteration

trailokyaiśvaryasaṃpattirmayā prāptā sahasrago | śivaliṃgārcanādekātsatyaṃsatyaṃ punaḥpunaḥ

Translation

Dengan satu kali pemujaan Śiva-liṅga saja, aku meraih kedaulatan dan kemakmuran tiga dunia seribu kali lipat—benar, benar, kukatakan berulang-ulang.

Word by Word

• त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तिः: the prosperity of sovereignty over the three worlds
• त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य + ऐश्वर्य + संपत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य ऐश्वर्यम्) + तत्पुरुषः (ऐश्वर्यस्य संपत्तिः)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन (instrumental: by me)

• प्राप्ता: obtained/attained
• प्राप्ता: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगे ‘प्राप्ता (अभवत्)’—predicate participle

• सहस्रगः: thousandfold
• सहस्रगः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र + ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सहस्रं गच्छति/सहस्रं परिमाणं यस्य) = ‘thousandfold’ (epithet)

• शिवलिङ्गार्चनात्: from worship of the Śiva-liṅga
• शिवलिङ्गार्चनात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शिवलिङ्ग + अर्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लिङ्गम्) + तत्पुरुषः (लिङ्गस्य अर्चनम्)

• एकात्: from a single (act)
• एकात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (from one/single)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्त्या बलवचनम्

• सत्यम्: truth (indeed)
• सत्यम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (repeated for emphasis)

• पुनः: again
• पुनः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (कालवाचक-अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (again)

• पुनः: again and again
• पुनः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (कालवाचक-अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (again; repetition)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya; verse uses first person as a testimonial within the narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-Avimukta (liṅga-arcana-sthāna)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A narrator-devotee testifies before the Sun and sages: one liṅga-pūjā in Kāśī blossomed into three-world prosperity, shown as cosmic crowns, celestial cities, and overflowing granaries emanating from the liṅga’s aura.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Triloka (three worlds)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even one sincere act of Śivaliṅga worship is portrayed as extraordinarily potent, capable of granting vast prosperity—affirmed emphatically as truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the contextual sacred setting in which liṅga-arcana is praised for exceptional results.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śivaliṅga-arcana—formal worship/offerings to the liṅga, even once.