Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

क्व काशिका विश्वपदप्रकाशिका क्व कार्यमन्यत्परितोतिदुःखम् । तत्पंडितोन्यत्र कुतः प्रयाति किं याति कूष्मांडफलं ह्यजास्ये

kva kāśikā viśvapadaprakāśikā kva kāryamanyatparitotiduḥkham | tatpaṃḍitonyatra kutaḥ prayāti kiṃ yāti kūṣmāṃḍaphalaṃ hyajāsye

Di mana Kāśikā, penerang kedudukan tertinggi bagi semua—dan di mana pula urusan lain yang hanya menebar duka dari segala sisi? Bagaimana mungkin orang sungguh bijak pergi ke tempat lain? Adakah buah labu pernah masuk ke mulut kambing?

क्वwhere?
क्व:
Prashna (Question/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; देश/प्रश्नवाचक (where?)
काशिकाKāśikā (Kāśī)
काशिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विश्वपदप्रकाशिकाilluminator of the path of the universe
विश्वपदप्रकाशिका:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविश्व + पद + प्रकाशिका (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (विश्वस्य पदस्य प्रकाशिका), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (काशिकायाः)
क्वwhere?
क्व:
Prashna (Question/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक
कार्यम्task, purpose
कार्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अन्यत्other
अन्यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (कार्यस्य)
परितोति-दुःखम्pain all around / encompassing sorrow
परितोति-दुःखम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरितोति (अव्यय/क्रियाविशेषण-भाव) + दुःख (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (परितोति इव दुःखम्/परितः दुःखम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्that (such)
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (पण्डितः)
पण्डितःwise man
पण्डितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (elsewhere)
कुतःfrom where?/how?
कुतः:
Prashna (Question/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्न/हेतुवाचक (from where?/how?)
प्रयातिgoes forth, departs
प्रयाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
किम्why?/what?
किम्:
Prashna (Question/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय
यातिgoes
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कूष्माण्डफलम्a pumpkin/gourd fruit
कूष्माण्डफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकूष्माण्ड + फल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कूष्माण्डस्य फलम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
हिindeed
हि:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात
अजास्येin a goat's mouth
अजास्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअजा + आस्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अजायाः आस्यम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa frame commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśikā (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A luminous Kāśī panorama with a radiant axis of light from Viśveśvara’s shrine; on the side, a symbolic vignette of a goat refusing a gourd, illustrating the impossibility of the wise choosing inferior paths.

K
Kāśikā (Kāśī)
M
Mokṣa (viśvapada)

FAQs

Kāśī is depicted as uniquely oriented to liberation; other aims are comparatively pain-laden, so the wise do not trade the highest good for lesser pursuits.

Kāśī/Kāśikā, praised as revealing the highest spiritual state.

None; the verse uses sharp analogies to stress discernment and steadfastness in Kāśī.