Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42

Devanagari script

कन्यादानफलप्रेप्सुस्तस्माद्द द्यादनग्निकाम् । अन्यथा न फलं दातुः प्रतिग्राही पतेदधः

Transliteration

kanyādānaphalaprepsustasmādda dyādanagnikām | anyathā na phalaṃ dātuḥ pratigrāhī patedadhaḥ

Translation

Karena itu, siapa yang menginginkan buah kebajikan kanyādāna hendaknya memberikan gadis yang belum ‘ditandai’ oleh Agni. Jika tidak, si pemberi tidak memperoleh pahala, dan si penerima jatuh ke bawah (menanggung dosa).

Word by Word

• कन्यादानफलप्रेप्सुः: one desiring the fruit of giving a maiden
• कन्यादानफलप्रेप्सुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कन्या (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + प्रेप्सु (कृदन्त-प्रातिपदिक; √आप्/इप्स् ‘इच्छ’ भाव)
• Form: बहुपद-तत्पुरुषसमास (‘कन्यादानस्य फलम्’ + ‘तत् प्रेप्सुः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता-विशेषण

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभूत-तृतीया/पञ्चमी-प्रयोग: ‘तस्मात्’ = therefore (ablative sense)

• दद्याद्: should give
• दद्याद्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अनग्निकाम्: a girl not yet associated with (marital) fire; unmarried
• अनग्निकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्- (नञ्) + अग्नि (प्रातिपदिक) + का (प्रातिपदिक; ‘having’ sense)
• Form: नञ्-बहुव्रीहिसमास (‘अग्निः नास्ति यस्याः सा’), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘कन्याम्’ (अध्याहृत) इत्यस्य विशेषणम्

• अन्यथा: otherwise
• अन्यथा: Manner (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रकारवाचक-adverb): ‘अन्यप्रकारे/विपरीते’

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (वाक्यविषय)

• दातुः: of the giver
• दातुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (‘of the giver’)

• प्रतिग्राही: the receiver (of the gift)
• प्रतिग्राही: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रतिग्राहिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता

• पतेत्: should fall
• पतेत्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अधः: downwards
• अधः: Gati/Direction (दिशा/गति)
• Type: Indeclinable
• Root: अधः (अव्यय)
• Form: अव्यय (दिशावाचक/स्थानवाचक adverb): ‘नीचे’

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A kanyādāna scene framed by śāstra: the giver consults a sage; Agni appears as a symbolic boundary/claim; scales of merit hover—showing fruit gained or lost depending on eligibility.

Characters & Entities

• Agni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Merit in dharma-actions depends on proper eligibility and right procedure, not merely the outward act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This is part of Kāśīkhaṇḍa’s dharma discourse within Kāśī; no tirtha is directly named.

What ritualistic prescription is mentioned?

A rule regarding kanyādāna eligibility is stated, including consequences for improper giving/receiving.