Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 20
Devanagari script
स्मारं स्मारं स्मररिपोः पुरीं त्वमिव शंकरः । अदुनोन्मंदरं यातो बहुशस्तदवाप्तये
Transliteration
smāraṃ smāraṃ smararipoḥ purīṃ tvamiva śaṃkaraḥ | adunonmaṃdaraṃ yāto bahuśastadavāptaye
Translation
Sambil berulang-ulang mengingat kota milik musuh Smara (Śiva), engkau pun—laksana Śaṅkara—telah berkali-kali pergi ke dhāma yang paling mulia itu demi mencapainya.
Word by Word
स्मारम्remembrance / thinking
स्मारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्मार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; (अव्ययीभावेन) क्रियाविशेषणवत्—‘स्मरणम्’ इति
स्मारम्again and again remembering
स्मारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्मार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (intensive repetition)
स्मररिपोःof the enemy of Kāma (Śiva)
स्मररिपोः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्मर + रिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘स्मरस्य रिपुः’ (enemy of Kāma)
पुरीम्the city (Kāśī)
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
इवas if / like
इव:
Sambandha (Comparative marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
शंकरःŚaṅkara (Śiva)
शंकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अदुनःtormented / afflicted
अदुनः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअद् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: अद्—‘खादने/भक्षणे’ (here: ‘gnawed/tormented’)
उन्मन्दरम्in a distraught/deranged manner
उन्मन्दरम्:
Kriya-Visheshana (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootउन्मन्दर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्—‘उन्मत्तवत्/विक्षिप्तचित्तवत्’
यातःwent / departed
यातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/भूतकाले), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: या—‘गत्यर्थे’
बहुशःmany times
बहुशः:
Kriya-Visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहुशस् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
तत्of that / its
तत्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; ‘तस्य’ (in sandhi with अवाप्तये)
अवाप्तयेfor obtaining (it)
अवाप्तये:
Sampradana (Purpose/प्रयोजन-चतुर्थी)
TypeNoun
Rootअवाप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; ‘प्राप्तये’
Speaker
Skanda (contextual attribution within Kāśīkhaṇḍa dialogues; addressing Agastya)
Characters & Entities
Ś
Śiva (Smararipu/Śaṅkara)K
Kāśī (purī, implied)S
Smara (Kāma)FAQs
Holy places are sought through sustained remembrance and repeated pilgrimage; Kāśī is depicted as supremely worth attaining.
Kāśī, described as the city of Smararipu (Śiva).
No specific rite is prescribed; the emphasis is on repeated smaraṇa (remembrance) and yātrā (going/pilgrimage) to Kāśī.