विश्वेश्वरो यत्र न तत्र चित्रं धर्मार्थकामामृतरूपरूपः । स्वरूपरूपः स हि विश्वरूपस्तस्मान्न काशी सदृशी त्रिलोकी
viśveśvaro yatra na tatra citraṃ dharmārthakāmāmṛtarūparūpaḥ | svarūparūpaḥ sa hi viśvarūpastasmānna kāśī sadṛśī trilokī
Di mana Viśveśvara hadir, tidaklah mengherankan bila Dharma, artha, kāma, dan anugerah mokṣa yang laksana amṛta tampak dalam wujudnya sendiri. Sebab Dia adalah wujud Hakikat itu sendiri, Sang Berwujud Semesta; maka di tiga dunia tiada kota yang menyamai Kāśī.
Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa dialogue context)
Tirtha: Viśveśvara-kṣetra (Kāśī)
Type: kshetra
Listener: Naimiṣāraṇya sages
Scene: Viśveśvara as cosmic form subtly emerging from the Kāśī liṅga: within Him appear Dharma, Artha, Kāma, and Mokṣa as luminous personifications; the cityscape of Kāśī glows as a tri-loka jewel.
The presence of Viśveśvara (Śiva) is the theological reason Kāśī grants both worldly goods and the immortal fruit of liberation.
Kāśī, specifically the domain of Viśveśvara (the Viśveśvara/Viśvanātha shrine tradition).
No explicit ritual is stated; the verse is a doctrinal praise of Viśveśvara’s presence as the source of Kāśī’s fruits.