Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

Devanagari script

संपृच्छे जननि त्वाहं सम्यक्शंस ममाग्रतः । भार्यात्वेपि च सामान्ये कथं सा सुरुचिः प्रिया

Transliteration

saṃpṛcche janani tvāhaṃ samyakśaṃsa mamāgrataḥ | bhāryātvepi ca sāmānye kathaṃ sā suruciḥ priyā

Translation

“Ibu, aku bertanya kepadamu—katakanlah dengan jelas di hadapanku. Walau keduanya sama-sama permaisuri, bagaimana Suruci itu menjadi yang paling dikasihi raja?”

Word by Word

• सम्पृच्छे: I ask
• सम्पृच्छे: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) + सम् (उपसर्ग)
• Form: लट्-लकार (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; 1st person singular; I ask

• जननि: O mother
• जननि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जननी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; feminine, vocative, singular

• त्वा: you
• त्वा: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; pronoun, accusative, singular

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun, nominative, singular

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• शंस: tell
• शंस: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शंस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; 2nd person singular; tell/declare

• मम: of me / my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; genitive, singular

• अग्रतः: in front (of me)
• अग्रतः: Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• भार्यात्वे: in the state of being a wife
• भार्यात्वे: Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भार्यात्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; neuter, locative, singular

• अपि: even/also
• अपि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/अपवाद-निपात (particle: even/also)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• सामान्ये: when (it is) common/equal
• सामान्ये: Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सामान्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; neuter, locative, singular; qualifying (अधिकरण)

• कथम्: how
• कथम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun, feminine, nominative, singular

• सुरुचिः: Suruci
• सुरुचिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुरुचि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; feminine, nominative, singular (proper name)

• प्रिया: dear/beloved
• प्रिया: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; feminine, nominative, singular; predicate adjective

Speaker

Dhruva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sages in the Naimiṣa setting (typical)

Visual Art Cues

Scene: Dhruva stands before Sunīti, palms slightly raised in questioning; Sunīti’s face shows pain and compassion; the name ‘Suruci’ hangs in the air as a symbol of courtly favoritism.

Characters & Entities

• Dhruva
• Sunīti
• Suruci

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Partiality in relationships creates inner turmoil; dharma seeks truth through honest questioning.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.