Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

वरणायास्तटे रम्ये दृष्ट्वा वासिष्ठमीश्वम् । क्रत्वीश्वरं च तत्रैव लभते वसतिं त्विह

varaṇāyāstaṭe ramye dṛṣṭvā vāsiṣṭhamīśvam | kratvīśvaraṃ ca tatraiva labhate vasatiṃ tviha

Di tepi sungai Varaṇā yang elok, setelah memandang Vāsiṣṭheśvara—dan juga Kratvīśvara di tempat itu—seseorang memperoleh tempat tinggal dan ketenteraman di sini juga.

वरणायाःof (the river) Varaṇā
वरणायाः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवरणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
तटेon the bank
तटे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
रम्येbeautiful
रम्ये:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (तटे)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund)
वासिष्ठम्Vāsiṣṭha (related to Vasiṣṭha)
वासिष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवासिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ईश्वम्the Lord (Īśvara)
ईश्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईश्व (प्रातिपदिक; ईश्वर-शब्दस्य रूपान्तर/संक्षेप)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘ईश्वरम्’ इत्यर्थे
क्रत्वीश्वरम्the Lord of sacrifices
क्रत्वीश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रतु-ईश्वर (प्रातिपदिक) = क्रतु + ईश्वर (समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (क्रतोः ईश्वरः)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Desha-adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
लभतेobtains
लभते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्
वसतिम्dwelling, residence
वसतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तुindeed, however
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषबोधक निपात (particle: but/indeed)
इहhere
इह:
Desha-adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha: Vāsiṣṭheśvara and Kratvīśvara (Varaṇā-taṭa)

Type: ghat

Scene: A calm riverbank of the Varaṇā with steps/ghāṭa-like edges; two small shrines—Vāsiṣṭheśvara and Kratvīśvara—stand near water; pilgrims approach at dawn with offerings; the river reflects soft light, suggesting stability and refuge.

V
Varaṇā river
V
Vāsiṣṭheśvara
K
Kratvīśvara

FAQs

Kāśī’s river-banks and liṅgas are portrayed as immediately bestowing stability and auspicious settlement through darśana.

The Varaṇā riverbank in Kāśī, with Vāsiṣṭheśvara and Kratvīśvara.

Darśana of the two liṅgas; no additional vrata, dāna, or snāna is specified in this verse.