Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

विधेर्विधित्सतः पूर्वं त्रिलोकीरचनां मुदा । आविरासुः सुताः सप्त मानसाः स्वस्यसंनिभाः

vidhervidhitsataḥ pūrvaṃ trilokīracanāṃ mudā | āvirāsuḥ sutāḥ sapta mānasāḥ svasyasaṃnibhāḥ

Sebelum Sang Vidhātṛ (Brahmā) mulai mencipta tiga dunia dengan sukacita, terlebih dahulu tampak tujuh putra lahir dari pikiran, serupa dengan dirinya sendiri.

विधेःof Brahmā (the Ordainer)
विधेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
विधित्सतःof (him) wishing to create/ordain
विधित्सतः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formसन्-प्रत्ययान्त इच्छार्थक धातु (desiderative stem 'विधित्स'), शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; 'of (him) desiring to create/arrange'
पूर्वम्before
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (Temporal modifier)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: before)
त्रिलोकी-रचनाम्the creation of the three worlds
त्रिलोकी-रचनाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + रचना (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('construction of the three worlds'); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; भावे (in the sense of manner)
आविरासुःappeared
आविरासुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-वि-भू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
सुताःsons
सुताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्द; विशेषण (numeral adjective)
मानसाःmind-born
मानसाः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; विशेषण ('mind-born')
स्वस्य-संनिभाःresembling himself
स्वस्य-संनिभाः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्वस्य (स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + षष्ठी) + संनिभ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष ('like himself/own'); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; विशेषण

Śiva’s Gaṇas (continuing narration)

Listener: Śivaśarmā

Scene: Brahmā (Vidhātṛ) poised to create the three worlds; from his mind emerge seven luminous sages, each resembling him, appearing in a serene cosmic space.

B
Brahmā (Vidhā/Vidhi)
S
Saptarṣi (seven mind-born sons)

FAQs

Purāṇic sacred geography is anchored in cosmic beginnings—creation unfolds through divine intention and sage-born order.

No specific tīrtha is named in this verse; it provides the cosmological background that will support the Kāśī māhātmya.

None; the verse is cosmological narration.