आकर्ण्य तत्करुणवत्परिदेवितानि तानि द्रुमा व्रततयः कुसुमाश्रुपातैः । प्रायो रुदंति पततां विरुतार्तरावैरालोल्यमौलिमसकृत्पवनच्छलेन
ākarṇya tatkaruṇavatparidevitāni tāni drumā vratatayaḥ kusumāśrupātaiḥ | prāyo rudaṃti patatāṃ virutārtarāvairālolyamaulimasakṛtpavanacchalena
Mendengar ratapan yang sarat belas kasih itu, pepohonan—bagai pertapa yang teguh dalam tapa—seakan menangis dengan guguran bunga laksana air mata. Kebanyakan mereka merintih dengan pekik pilu burung yang jatuh, dan pucuk-pucuknya bergoyang berulang-ulang seolah oleh dalih angin.
Narrator (Purāṇic narrative voice)
Tirtha: Kāśī-vana/ghāṭa-parisara (implied sacred grove)
Type: ghat
Scene: Trees stand like vow-bound ascetics; blossoms fall like tears; birds cry in distress as if sharing the lament; treetops sway repeatedly, ‘blaming the wind’ for their grief.
It depicts cosmic sympathy: even nature mirrors human sorrow, intensifying the moral-emotional ground for turning toward sacred consolation.
Not directly; it remains part of the Kāśī Khaṇḍa’s larger praise of Kāśī’s sacred atmosphere.
None.