Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 92

मार्कंडं मणिकर्णीश रत्नेश्वरमथापि वा । अथवा योगिनीपीठं साधकस्यैव सिद्धिदम्

mārkaṃḍaṃ maṇikarṇīśa ratneśvaramathāpi vā | athavā yoginīpīṭhaṃ sādhakasyaiva siddhidam

(Seorang bhakta) dapat memuja Mārkaṇḍa, Maṇikarṇīśa, dan juga Ratneśvara; atau pula Yoginī-pīṭha, yang sungguh menganugerahkan siddhi bagi sang sādhaka.

मार्कण्डम्Mārkaṇḍa (name)
मार्कण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)
मणिकर्णीशMaṇikarṇīśa
मणिकर्णीश:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमणिकर्णी-ईश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पदपाठे ‘मणिकर्णीशम्’ अपेक्षितम् (अत्र छन्दो/लिप्यन्तर-लोपः)
रत्नेश्वरम्Ratneśvara
रत्नेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरत्न-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अथthen / and
अथ:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/and)
अपिalso / even
अपि:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
वाor
वा:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
अथवाor else
अथवा:
Sambandha/Connector (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootअथ + वा (अव्यय-समुदाय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or else)
योगिनीपीठम्the Yoginī-seat (Yoginīpīṭha)
योगिनीपीठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोगिनी-पीठ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
साधकस्यof the practitioner
साधकस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसाधक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
एवindeed / only
एव:
Sambandha/Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (indeed/only)
सिद्धिदम्bestowing accomplishment/success
सिद्धिदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसिद्धि-द (दा √दा/दद् धातु; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सिद्धिं ददाति’ इति बहुव्रीह्यर्थेण विशेषणम् (giver of success)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Maṇikarṇikā / Maṇikarṇīśa; Yoginīpīṭha (within Kāśī)

Type: ghat

Scene: Night at Maṇikarṇikā: funeral pyres glow; above, a small shrine of Maṇikarṇīśa stands with steady lamps. Nearby, a secluded Yoginīpīṭha is depicted as a circular sanctum with yoginīs in protective stance, granting siddhi to a disciplined sādhaka.

M
Maṇikarṇīśa
M
Maṇikarṇikā
R
Ratneśvara
Y
Yoginī-pīṭha
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Kāśī integrates Śaiva and Śākta power-centers; sincere sādhana at such pīṭhas is praised as capable of yielding spiritual accomplishment.

Maṇikarṇikā’s lord (Maṇikarṇīśa) and a Yoginī-pīṭha within Kāśī’s sacred landscape.

It indicates siddhi-oriented worship/sādhana at a Yoginī-pīṭha; specific mantras or offerings are not detailed in this verse.