Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 17

पनसैर्वनासाभैः शुकनासैः पलाशकैः । पलाशनाद्विरहिणां पत्रत्यक्तैरिवावृतम्

panasairvanāsābhaiḥ śukanāsaiḥ palāśakaiḥ | palāśanādvirahiṇāṃ patratyaktairivāvṛtam

Tertutup oleh pohon nangka, oleh rimbun yang menyerupai vanāsa, dan oleh pohon palāśa; hingga tampak seakan diselubungi pakaian para perindu yang tercerai, yang telah menanggalkan daun-daunnya.

पनसैःwith jackfruit trees
पनसैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपनस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वनासाभैःresembling a forest-nose (i.e., with protruding ‘snouts’/spikes)
वनासाभैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवनासाभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (पनसानाम्)
शुकनासैःwith parrot-beaked (plants/trees)
शुकनासैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशुकनास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
पलाशकैःwith palāśaka trees
पलाशकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपलाशक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
पलाशनात्from palāśa-wood/fire
पलाशनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपलाशनात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
विरहिणाम्of the separated lovers
विरहिणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविरहिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
पत्र-त्यक्तैःby those who have abandoned leaves
पत्र-त्यक्तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपत्र (प्रातिपदिक) + त्यक्त (√त्यज् धातु, क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (पत्राणि त्यक्तानि यैः)
इवas if
इव:
Sambandha (Simile marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय
आवृतम्covered/enveloped
आवृतम्:
Karma (Result state/कर्म)
TypeVerb
Rootवृ (√वृ धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra (general)

Type: kshetra

Scene: A forested stretch filled with jackfruit trees and palāśas; fallen or sparse leaves suggest ‘discarded garments’ of separated lovers—an evocative, slightly wistful canopy and ground litter.

K
Kāśī
P
panasa (jackfruit)
P
palāśa

FAQs

The māhātmya style turns even seasonal foliage into sacred poetry, intensifying reverence for the kṣetra.

Kāśī’s groves/woodlands within the Kāśī-kṣetra.

None mentioned.