Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

विदीर्णदाडिमैः स्वांतं दर्शयंतं तु रागवत् । माधवीं धवरूपेण श्लिष्यंतमिव कानने

vidīrṇadāḍimaiḥ svāṃtaṃ darśayaṃtaṃ tu rāgavat | mādhavīṃ dhavarūpeṇa śliṣyaṃtamiva kānane

Bagaikan delima yang terbelah, ia seolah menyingkapkan hati batinnya sendiri, memerah oleh rasa; dan di rimba itu tampak seakan-akan sulur mādhavī dipeluk dalam wujud pohon dhava.

विदीर्ण-दाडिमैःwith split pomegranates
विदीर्ण-दाडिमैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविदीर्ण (√दॄ/दॄण् धातु, क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त) + दाडिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (विदीर्णानि दाडिमानि)
स्वान्तम्(its) inner heart/interior
स्वान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
दर्शयन्तम्showing
दर्शयन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (√दृश् धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
रागवत्as if with passion/redness
रागवत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरागवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
Formअव्ययवत्-प्रयोगः (indeclinable-like in -वत्), उपमानार्थे
माधवीम्the Mādhavī creeper
माधवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाधवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
धव-रूपेणin the form of a dhava-tree
धव-रूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधव (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (धवस्य रूपम्)
श्लिष्यन्तम्embracing/clasping
श्लिष्यन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootश्लिष् (√श्लिष् धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवas if
इव:
Sambandha (Simile marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (comparative particle)
काननेin the forest/grove
कानने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra (general kṣetra-stuti context)

Type: kshetra

Scene: A verdant Kāśī grove: split pomegranates glow crimson like a revealed heart; a mādhavī creeper appears to cling lovingly around a pale dhava tree, suggesting an embrace in the forest shade.

K
Kāśī
D
dāḍima (pomegranate)
M
mādhavī (creeper)
D
dhava (tree)

FAQs

The kṣetra’s outer beauty is matched by inner auspiciousness—nature ‘reveals its heart’ in a holy land.

Kāśī-kṣetra’s groves as part of the broader Kāśī māhātmya.

None; the verse is descriptive.