Adhyaya 39

Verse 1

श्रीसूत उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि कपितीर्थस्य वैभवम् । तत्तीर्थं सकलैः पूर्वं गंधमादनपर्वते

Śrī Sūta bersabda: Kini akan kuuraikan sepenuhnya kemuliaan Kapitīrtha—tīrtha suci yang pada masa lampau dikenal oleh semua di Gunung Gandhamādana.

Verse 2

सर्वेषामुपकाराय कपिभिर्निर्मितं द्विजाः । रावणादिषु रक्षःसु हतेषु तदनंतरम्

Wahai para dvija, tīrtha ini dibangun oleh para kapi (Vānara) demi kesejahteraan semua, segera setelah para rākṣasa yang dipimpin Rāvaṇa ditumpas.

Verse 3

तीर्थं निर्माय तत्रैव सस्नुस्ते कपयो मुदा । तीर्थाय च वरं प्रादुः कपयः कामरूपिणः

Setelah menegakkan tīrtha itu, para Vānara mandi di sana dengan sukacita; dan para Vānara yang mampu mengambil rupa sesuai kehendak menganugerahkan sebuah anugerah kepada tīrtha itu sendiri.

Verse 4

अस्मिंस्तीर्थे निमग्ना ये भक्तिप्रवणचेतसः । ते सर्वे मुक्तिभाजः स्युर्महापातकमोचिताः

Mereka yang menyelam di tīrtha ini dengan hati yang tunduk dalam bhakti, semuanya menjadi bagian dari mokṣa, terbebas dari dosa-dosa besar.

Verse 5

अत्र तीर्थे निमग्नानां न स्यान्नरकजं भयम् । अत्र स्नाता नराः सर्वे दारिद्रयं नाप्नुवंति हि

Bagi mereka yang menyelam di tīrtha ini, tiada ketakutan yang lahir dari neraka. Sungguh, semua yang mandi suci di sini tidak akan jatuh ke dalam kemiskinan.

Verse 6

अत्र तीर्थे निमग्नानां यमपीडापि नो भवेत् । कपितीर्थं प्रयास्येऽहमिति यः सततं ब्रुवन्

Bagi mereka yang menyelam di tīrtha ini, bahkan siksaan Yama pun tidak timbul. Dan siapa yang senantiasa berkata, ‘Aku akan pergi ke Kapitīrtha,’ …

Verse 7

व्रजेच्छतपदं विप्राः स यायात्परमं पदम् । एतत्तीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

Wahai para brāhmaṇa, sekalipun ia melangkah hanya seratus langkah, ia mencapai kedudukan tertinggi. Tiada tīrtha yang setara dengan tīrtha ini, tidak pernah ada dan tidak akan ada.

Verse 8

एवं वरं तु ते दत्त्वा तीर्थायास्मै कपीश्वराः । रामं दाशरथिं सर्वे प्रणम्याथ ययाचिरे

Demikianlah, setelah menganugerahkan anugerah itu kepada tīrtha ini, para penguasa Vānara semuanya bersujud hormat kepada Rāma putra Daśaratha, lalu menyampaikan permohonan mereka.

Verse 9

स्वामिंस्त्वयास्मै तीर्थाय दीयतां वरमद्भुतम् । कपिभिः प्रार्थितो विप्रा रामचंद्रोऽतिहर्षितः

“Wahai Tuan, anugerahkanlah oleh-Mu suatu karunia yang menakjubkan kepada tīrtha ini.” Demikian dipohon oleh para kapi; wahai para brāhmaṇa, Rāmacandra pun dipenuhi sukacita besar.

Verse 10

तत्तीर्थाय वरं प्रादात्कपीनां प्रीतिकारणात् । अत्र तीर्थे निमग्नानां गंगास्नानफलं लभेत्

Karena kasih kepada para kera, Rāma menganugerahkan anugerah pada tīrtha itu. Siapa pun yang berendam di tīrtha ini memperoleh pahala setara mandi suci di Gaṅgā.

Verse 11

प्रयागस्नानजं पुण्यं सर्वतीर्थफलं तथा । अग्निष्टोमादियागानां फलं भूयादनुत्तमम्

Di sini diperoleh pahala yang lahir dari mandi suci di Prayāga, buah dari semua tīrtha, bahkan hasil tiada banding dari yajña seperti Agniṣṭoma.

Verse 12

गायत्र्यादिमहामंत्रजपपुण्यं तथा भवेत् । गोसहस्रप्रदनृणां प्राप्नोत्यविकलं फलम्

Di sini timbul pahala japa mantra-mantra agung yang bermula dengan Gāyatrī; dan seseorang meraih sepenuhnya buah yang diperoleh para pendana seribu ekor sapi.

Verse 13

चतुर्णामपि वेदानां पारायणफलं लभेत् । ब्रह्मविष्णुमहेशादिदेवपूजाफलं लभेत्

Di sini diperoleh ganjaran pembacaan (pārāyaṇa) keempat Veda; dan juga buah pemujaan para dewa mulai dari Brahmā, Viṣṇu, dan Maheśa.

Verse 14

कपितीर्थाय रामोयं प्रादादेवं वरं द्विजाः । एवं रामेण दत्ते तु वरे तत्र कुतूहलात्

Wahai para dvija, demikianlah Rāma menganugerahkan anugerah itu kepada Kapitīrtha. Ketika anugerah itu diberikan oleh Rāma, timbullah rasa ingin tahu di sana.

Verse 15

षडर्धनयनो ब्रह्मा सहस्राक्षो यमस्तथा । वरुणोग्निस्तथा वायुः कुबेरश्चंद्रमा अपि

Di sana hadir Brahmā bermata banyak, Yama bermata seribu, serta Varuṇa, Agni, Vāyu, Kubera, dan juga Dewa Candra.

Verse 16

आदित्यो निरृतिश्चैव साध्याश्च वसवस्तथा । अन्येऽपि त्रिदशाः सर्वे विश्वेदेवादयस्तथा

Āditya, Nirṛti, para Sādhya dan Vasu; dan semua dewa lainnya juga—termasuk Viśvedevas—pun datang ke sana.

Verse 17

अत्रिर्भृगुस्तथा कुत्सो गौतमश्च पराशरः । कण्वोऽगस्त्यः सुतीक्ष्णश्च विश्वामित्रादयोऽपरे

Atri, Bhṛgu, Kutsa, Gautama dan Parāśara; Kaṇva, Agastya dan Sutīkṣṇa; serta yang lain pula—Viśvāmitra dan para resi lainnya—semuanya datang.

Verse 18

योगिनः सनकाद्याश्च नारदाद्याः सुरर्षयः । रामदत्तवरं तीर्थं श्लाघंते बहुधा तदा

Para yogin seperti Sanaka dan para resi ilahi seperti Nārada, saat itu memuji dengan berbagai cara tīrtha yang telah menerima anugerah dari Rāma.

Verse 19

सस्नुश्च तत्र तीर्थे ते सर्वाभीष्टप्रदायिनि । कपिभिर्निर्मितं यस्मादेतत्तीर्थमनुत्तमम्

Mereka mandi suci di tīrtha itu yang menganugerahkan segala harapan. Dan karena tīrtha yang tiada banding ini dibangun oleh para kera, maka ia termasyhur sebagai yang utama.

Verse 20

कपितीर्थमिति ख्यातिमतो लोके प्रयास्यति । इत्यप्यवोचंस्ते सर्वे देवाश्च मुनयस्तथा

“Tempat ini akan termasyhur di dunia dengan nama ‘Kapitīrtha’.” Demikianlah semuanya menyatakan—para dewa dan para resi pun sama.

Verse 21

तस्मादवश्यं गंतव्यं कपितीर्थं मुमुक्षुभिः । रंभा कौशिकशापेन शिलाभूता पुरा द्विजाः

Karena itu, Kapitīrtha wajib dikunjungi oleh para pencari mokṣa. Wahai kaum dvija, dahulu Rambhā—karena kutukan Kauśika—menjadi batu.

Verse 22

तत्र स्नात्वा निजं रूपं प्रपेदे च दिवं ययौ । अस्य तीर्थस्य माहात्म्यं मया वक्तुं न शक्यते

Setelah mandi suci di sana, ia memperoleh kembali wujud sejatinya dan naik ke svarga. Keagungan tīrtha ini tak sanggup kuuraikan sepenuhnya.

Verse 23

मुनय ऊचुः । रंभां किमर्थमशपत्कौशिकः सूतनंदन । कथं गता शिलाभूता कपितीर्थं सुरांगना । एतन्नः सर्वमाचक्ष्व विस्तरान्मुनिसत्तम

Para resi berkata: “Wahai putra Sūta, mengapa Kauśika mengutuk Rambhā? Dan bagaimana bidadari itu—yang menjadi batu—mencapai Kapitīrtha? Wahai resi utama, jelaskan semuanya kepada kami dengan rinci.”

Verse 24

श्रीसूत उवाच । विश्वामित्राभिधो राजा प्रागभूत्कुशिकान्वये

Śrī Sūta berkata: “Dahulu ada seorang raja bernama Viśvāmitra, lahir dalam wangsa Kuśika.”

Verse 25

स कदाचिन्महाराजः सेनापरिवृतो बली । मेदिनीं परिचक्राम राज्यवीक्षणकौतुकी

Pada suatu ketika, maharaja yang perkasa itu—dikelilingi bala tentaranya—mengelilingi bumi, berhasrat meninjau keadaan kerajaannya.

Verse 26

अटित्वा स बहून्देशान्वसिष्ठस्याश्रमं ययौ । आतिथ्याय वृतः सोऽयं वसिष्ठेन महात्मना

Setelah mengembara melalui banyak negeri, ia tiba di āśrama Bhagawan Vasiṣṭha. Di sana, Vasiṣṭha yang berhati luhur mengundangnya untuk menerima jamuan suci (ātithya).

Verse 27

तथास्त्वित्यब्रवीत्सोयं दंडवत्प्रणतो नृपः । कामधेनुप्रभावेन विश्वामित्राय भूभुजे

Sang raja bersujud dāṇḍavat seraya berkata, “Tathāstu—demikianlah.” Dan oleh daya menakjubkan Kāmadhenū, jamuan suci dipersembahkan bagi Viśvāmitra, penguasa bumi.

Verse 28

आतिथ्यमकरोद्विप्रा वसिष्ठो ब्रह्मनंदनः । कामधेनुप्रभावं वै ज्ञात्वा कुशिकनंदनः

Wahai para vipra (brāhmaṇa), Vasiṣṭha—kebanggaan Brahmā—melaksanakan ātithya. Dan putra Kuśika (Viśvāmitra), setelah mengetahui daya luar biasa Kāmadhenū…

Verse 29

वसिष्ठं प्रार्थयामास कामधेनुमभीष्टदाम् । प्रत्याख्यातो वसिष्ठेन प्रचकर्ष च तां बलात्

Ia memohon kepada Vasiṣṭha agar menyerahkan Kāmadhenū, sang pemberi anugerah yang diidamkan. Ditolak oleh Vasiṣṭha, namun ia tetap menyeretnya pergi dengan paksa.

Verse 30

कामधेनुविसृष्टैस्तु म्लेच्छाद्यैः स पराजितः । महादेवं समाराध्य तस्मादस्त्राण्यवाप्य च

Dikalahkan oleh pasukan mleccha dan bala lain yang dipancarkan oleh Kāmadhenu, ia pun kemudian memuja Mahādeva; dan dari-Nya ia memperoleh pula senjata-senjata ilahi.

Verse 31

वसिष्ठस्याश्रमं गत्वा व्यसृजच्छरसंचयान् । सर्वाण्यस्त्राणि मुमुचे ब्रह्मास्त्रं च नृपोत्तमः

Setibanya di pertapaan Vasiṣṭha, raja terbaik itu melepaskan hujan anak panah; ia mengerahkan semua senjata, bahkan Brahmāstra sekalipun.

Verse 32

तानि सर्वाणि चास्त्राणि वसिष्ठो ब्रह्मनंदनः । एकेन ब्रह्मदंडेन निजघ्न स्वतपोबलात्

Namun Vasiṣṭha, kebanggaan tatanan brahmana, memusnahkan semua senjata itu dengan satu Brahma-daṇḍa, berkat daya tapa-bratanya sendiri.

Verse 33

ततः पराजितो विप्रा विश्वामित्रोऽतिलज्जितः । ब्राह्मण्यावाप्तये स्वस्य तपः कर्तुं वनं ययौ

Kemudian, wahai para brāhmaṇa, Viśvāmitra yang kalah dan sangat malu pergi ke hutan untuk menjalani tapa, demi meraih derajat kebrahmanaan bagi dirinya.

Verse 34

पूर्वासु पश्चिमांतासु त्रिषु दिक्षु तपोऽचरत् । प्रादुर्भूतमहा विघ्नस्तत्तद्दिक्षु स कौशिकः

Kauśika itu menjalani tapa di tiga penjuru—ke timur dan hingga ke ujung barat; namun di tiap arah, rintangan besar pun menampakkan diri di hadapannya.

Verse 35

उत्तरां दिशमासाद्य हिमवत्पर्वतेऽमले । कौशिक्यास्सरितस्तीरे पुण्ये पापविनाशिनि

Setibanya di arah utara, di gunung Himavat yang suci tanpa noda, ia berdiam di tepi sungai Kauśikī yang keramat, pemusnah dosa.

Verse 36

दिव्यं वर्षसहस्रं तु निराहारो जितेंद्रियः । निरालोको जितश्वासो जितक्रोधः सुनिश्चलः

Selama seribu tahun ilahi ia hidup tanpa makan, menaklukkan indria; tanpa gangguan, mengendalikan napas, menundukkan amarah, dan teguh tak bergerak.

Verse 37

ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थः शिशिरे वारिषु स्थितः । वर्षास्वाकाशगो नित्यमूर्ध्वबाहुर्निराश्रयः

Di musim panas ia berdiri di tengah lima api; di musim dingin ia bertahan di dalam air; di musim hujan ia senantiasa terbuka di bawah langit—kedua lengan terangkat, tanpa sandaran.

Verse 39

ब्राह्मण्यसिद्धयेऽत्युग्रं चचार सुमहत्तपः । उद्विग्नमनसस्तस्य त्रिदशास्त्रिदिवालयाः । जंभारिणा च सहिता रंभां प्रोचुरिदं वचः

Demi mencapai kesempurnaan Brahmanhood, ia menjalani tapa yang amat dahsyat dan agung. Para dewa penghuni surga pun gelisah; bersama Jambhāri (Indra) mereka berkata kepada Rambhā demikian.

Verse 40

विश्वामित्रं तपस्यंतं विलोभय विचेष्टितैः । यथा तत्तपसो विघ्नो भविष्यति तथा कुरु

“Goda Viśvāmitra yang sedang bertapa dengan gerak-gerik dan seni rayumu; bertindaklah sedemikian rupa agar tapanya terhalang.”

Verse 41

एवमुक्ता तदा रंभा देवैरिंद्रपुरोगमैः । प्रत्युवाच सुरान्सर्वान्प्रांजलिः प्रणता तदा

Demikian disapa para dewa yang dipimpin Indra, Rambhā pun dengan tangan terkatup dalam sembah dan kepala menunduk, lalu menjawab semua para dewa.

Verse 42

रंभोवाच । अतिक्रूरो महाक्रोधो विश्वामित्रो महामुनिः । स शप्स्यते मां क्रोधेन बिभेम्यस्मादहं सुराः

Rambhā berkata: “Mahāmuni Viśvāmitra amat keras dan berapi-api dalam murka. Dalam amarah ia akan mengutukku; sebab itu, wahai para dewa, aku takut kepadanya.”

Verse 43

त्रायध्वं कृपया यूयं मां युष्मत्परिचारिकाम् । इत्युक्तो रंभया तत्र जंभारिस्ताम भाषत

Ia memohon: “Dengan belas kasih, lindungilah aku, pelayanmu.” Setelah demikian diucapkan Rambhā, di sana Jambhāri (Indra) pun berbicara kepadanya.

Verse 44

इन्द्र उवाच । रंभे त्वया न भीः कार्या विश्वामित्रात्तपोधनात् । अहमप्यागमिष्यामि त्वत्सहायः समन्मथः

Indra bersabda: “Wahai Rambhā, janganlah engkau takut kepada Viśvāmitra, sang kaya akan tapa. Aku pun akan datang sebagai penolongmu, bersama Manmatha.”

Verse 45

कोकिलालापमधुरो वसन्तोऽप्यागमिष्यति । अतिसुंदररूपा त्वं प्रलोभय महामुनिम्

“Musim semi pun akan datang, manis oleh kicau burung kukuk. Engkau yang berwujud amat elok—pergilah dan pikatlah sang mahāmuni itu.”

Verse 46

इतींद्रकथिता रंभा विश्वामित्राश्रमं ययौ । तद्दृष्टिगोचरा स्थित्वा ललितं रूपमास्थिता

Demikian, atas petunjuk Indra, Rambhā pergi ke pertapaan Viśvāmitra. Berdiri dalam jangkauan pandangannya, ia mengenakan wujud yang anggun dan memesona.

Verse 47

सा मुनिं लोभयामास मनोहरविचेष्टितः । पिकोपि तस्मिन्समये चुकूजानंदयन्मनः

Dengan gerak-gerik yang memikat, ia berusaha menggoda sang resi. Pada saat itu juga burung kukuk mulai berkicau, menyenangkan hati.

Verse 48

श्रुत्वा पिकस्वरं रंभां दृष्ट्वा च मुनिपुंगवः । संशयाविष्टहृदयो विदित्वा शक्रकर्म तत् । शशाप रंभां क्रोधेन विश्वामित्रस्तपोधनः

Mendengar suara kukuk dan melihat Rambhā, sang resi utama—hatinya diliputi keraguan—mengetahui itu sebagai siasat Śakra (Indra). Maka Viśvāmitra, yang kaya tapa, dengan murka mengutuk Rambhā.

Verse 49

विश्वामित्र उवाच । यस्मात्कोपयसे रंभे मां त्वं कोपजयैषिणम्

Viśvāmitra berkata: “Wahai Rambhā, karena engkau membangkitkan amarahku—aku yang berusaha menaklukkan amarah—”

Verse 50

शिला भवात्र तस्मात्त्वं रंभे वर्षशतायुतम् । तदंतरे ब्राह्मणेन रक्षिता मोक्षमाप्स्यसि

“Karena itu, wahai Rambhā, jadilah batu di sini selama satu juta tahun. Dalam masa itu, dilindungi oleh seorang brāhmaṇa, engkau akan memperoleh mokṣa (pembebasan).”

Verse 51

विश्वामित्रस्य शापेन तदंते सा शिलाऽभवत् । बहुकालं शिलाभूता तस्थौ तस्याश्रमे द्विजाः

Karena kutukan Viśvāmitra, pada akhirnya ia menjadi batu. Wahai para dvija, lama sekali ia tinggal di pertapaan itu dalam wujud batu.

Verse 52

विश्वामित्रोपि धर्मात्मा पुनस्तप्त्वा महत्तपः । लेभे वसिष्ठवाक्येन ब्राह्मण्यं दुर्लभं नृपैः

Viśvāmitra yang berhati dharma pun kembali melakukan tapa yang agung. Dengan sabda Vasiṣṭha ia meraih kedudukan brāhmaṇa—sesuatu yang sukar dicapai para raja.

Verse 53

बहुकालं शिलाभूता रंभाप्यासीत्तदाश्रमे । तस्मिन्नेवाश्रमे पुण्ये शिष्योऽगस्त्यस्य संमतः

Lama sekali Rambhā pun tinggal di pertapaan itu sebagai batu. Di pertapaan suci itu juga ada seorang murid Agastya yang sangat dihormati.

Verse 54

श्वेतोनाम मुनिश्चक्रे मुमुक्षुः परमं तपः । चिरकालं तपस्तस्मिन्प्रकुर्वति महामुनौ

Seorang resi bernama Śveta, yang mendambakan mokṣa, menjalankan tapa tertinggi. Sang maharsi itu lama sekali tekun dalam pertapaan tersebut.

Verse 55

अंगारकेति विख्याता राक्षसी काचिदागता । तस्याश्रममतिक्रूरा मेघस्वनमहास्वना

Seorang rākṣasī bernama Aṅgārakī datang ke sana. Ia sangat kejam, mengaum dengan suara dahsyat laksana gemuruh awan, menuju pertapaan itu.

Verse 56

मूत्ररक्तपुरीषाद्यैर्दूषयामास भीषणा । उपद्रवैस्तथा चान्यैर्बाधयामास तं मुनिम्

Rākṣasī yang mengerikan itu menajiskan tempat itu dengan air kencing, darah, kotoran, dan sebagainya; serta dengan gangguan demikian dan siksaan lain ia menyiksa sang muni.

Verse 57

अथ क्रुद्धो मुनिः श्वेतो वायव्यास्त्रेण योजयन् । शप्तां कुशिकपुत्रेण राक्षस्यै प्राक्षिपच्छिलाम्

Kemudian sang muni Śveta, murka, dengan memakai senjata Vāyavya, melemparkan kepada rākṣasī itu batu yang telah terkena kutuk putra Kuśika (Viśvāmitra).

Verse 58

राक्षसी सा प्रदुद्राव वायव्यास्त्रेण योजिता । वायव्यास्त्रप्रयुक्तेन दृषदानुद्रुता च सा

Rākṣasī itu pun lari terbirit-birit, terkena senjata Vāyavya; dan oleh dorongan Vāyavya-astrā, batu itu juga mengejarnya dari belakang.

Verse 59

दक्षिणांबुनिधेस्तीरं धावति स्म भयार्दिता । धावन्तीमनुधावन्ती सा शिलास्त्रप्रयोजिता

Dilanda ketakutan, ia berlari menuju pantai samudra selatan; dan ketika ia berlari, batu-misil yang telah dilepaskan itu pun berlari mengejar dalam pengejaran.

Verse 60

पपातोपरि राक्षस्या मज्जंत्याः कपितीर्थके । मृता सा राक्षसी तत्र शिलापातात्स्वमूर्द्धनि

Di Kapitīrthaka, ketika rākṣasī itu sedang tenggelam, batu itu jatuh menimpanya; di sana ia mati, kepalanya dihantam oleh jatuhnya batu itu sendiri.

Verse 61

विश्वामित्रेण शप्ता सा कपितीर्थे निमज्जनात् । शिलारूपं परित्यज्य रंभारूपमुपेयुषी

Karena kutukan Viśvāmitra, ia—dengan berendam di Kapitīrtha—menanggalkan wujud batu dan kembali memperoleh rupa Rambhā.

Verse 62

देवैः कुसुमधाराभिरभिवृष्टा मनोरमा । दिव्यं विमानमारूढा दिव्यांबरविराजिता

Sang jelita dihujani para dewa dengan aliran bunga; ia naik ke vimāna surgawi dan bersinar dalam busana ilahi.

Verse 63

हारकेयूरकटकनासाभरणभूषिता । उर्वश्याद्यप्सरोभिश्च सखिभिः परिवारिता

Berhias kalung, kelat lengan, gelang, serta perhiasan hidung, ia dikelilingi para sahabat apsarā, dipimpin Urvaśī.

Verse 64

कपितीर्थस्य माहात्म्यं प्रशंसन्ती पुनःपुनः । निषेव्य रामनाथं च शंकरं शशिभूषणम्

Sambil berulang-ulang memuji kemuliaan Kapitīrtha, ia bersembahyang kepada Rāmanātha—Śaṅkara, Sang Penguasa berhias bulan sabit.

Verse 65

आखण्डलपुरीं रम्यां प्रययावमरावतीम् । राक्षसी सापि शापेन कुम्भजस्य महौजसः

Ia pun berangkat ke kota indah milik Ākhaṇḍala, yakni Amarāvatī; namun ia juga telah menjadi rākṣasī karena kutukan Kumbhaja (Agastya) yang mahaperkasa.

Verse 66

घृताची देववेश्या हि राक्षसीरूपमागता । साप्यत्र कपितीर्थाप्सु स्नानात्स्वं रूपमाययौ

Ghṛtācī, seorang apsarā pelayan surgawi, pernah mengambil rupa rākṣasī. Di sini, setelah mandi suci di air Kapitīrtha, ia kembali memperoleh wujudnya yang sejati.

Verse 67

एवं रंभाघृताच्यौ ते कपितीर्थे निमज्जनात् । अगस्त्यशिष्यश्वेतस्य प्रसादाद्द्विजसत्तमाः

Demikianlah Rambhā dan Ghṛtācī—dengan berendam di Kapitīrtha—terbebas berkat anugerah Śveta, murid Agastya, wahai yang utama di antara para dvija.

Verse 68

राक्षसीत्वं शिलात्वं च हित्वा स्वं रूपमागते । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नातव्यं कपितीर्थके

Setelah menanggalkan sifat rākṣasī dan keadaan menjadi batu, mereka kembali ke wujudnya sendiri. Karena itu, dengan segenap upaya hendaknya orang mandi suci di Kapitīrtha.

Verse 69

यः शृणोतीममध्यायं पठते वापि मानवः । प्राप्नोति कपितीर्थस्य स्नानजं फलमुत्तमम्

Siapa pun yang mendengar bab ini, atau bahkan membacanya, memperoleh buah tertinggi yang lahir dari mandi suci di Kapitīrtha.