Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 60

Devanagari script

पपातोपरि राक्षस्या मज्जंत्याः कपितीर्थके । मृता सा राक्षसी तत्र शिलापातात्स्वमूर्द्धनि

Transliteration

papātopari rākṣasyā majjaṃtyāḥ kapitīrthake | mṛtā sā rākṣasī tatra śilāpātātsvamūrddhani

Translation

Di Kapitīrthaka, ketika rākṣasī itu sedang tenggelam, batu itu jatuh menimpanya; di sana ia mati, kepalanya dihantam oleh jatuhnya batu itu sendiri.

Word by Word

• पपात: fell
• पपात: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• उपरि: upon, on top of
• उपरि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb/preposition)

• राक्षस्याः: of the demoness
• राक्षस्याः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राक्षसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• मज्जन्त्याः: (while) sinking
• मज्जन्त्याः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: मज्ज् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (राक्षस्याः)

• कपितीर्थके: at Kapitīrthaka
• कपितीर्थके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कपितीर्थक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; स्थानवाचक (proper place-name)

• मृता: dead
• मृता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सा राक्षसी)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• राक्षसी: the demoness
• राक्षसी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• शिला-पातात्: from/because of the fall of the rock
• शिला-पातात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शिला (प्रातिपदिक) + पात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (शिलायाः पातः)

• स्व-मूर्द्धनि: on her own head
• स्व-मूर्द्धनि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मूर्द्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (स्वस्य मूर्द्धा/मूर्द्धनि)

Speaker

Unknown (narratorial voice within Setu-khaṇḍa; likely Sūta-style narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapitīrthaka

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: At Kapitīrthaka, the rākṣasī sinks into water; the pursuing stone drops onto her head, ending her life. The tīrtha waters appear calm after the violent moment, signifying restored sanctity.

Characters & Entities

• Kapitīrthaka
• Aṅgārakī (Rākṣasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It portrays the triumph of dharma and the sanctifying power of tīrthas, where adharma meets its end and sacred memory is anchored to place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kapitīrthaka is explicitly named and framed as the location where the episode culminates.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated in this verse; the tīrtha is introduced through an origin-event (kathā) typical of māhātmya literature.