Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39

सूत उवाच । देवानां वचनं श्रुत्वा वृषारूढो वृषध्वजः । आयुधान्परिसंगृह्य कवचं सुमनोहरम् । गतवानथ तं देशं यत्र धर्मो व्यवस्थितः

sūta uvāca | devānāṃ vacanaṃ śrutvā vṛṣārūḍho vṛṣadhvajaḥ | āyudhānparisaṃgṛhya kavacaṃ sumanoharam | gatavānatha taṃ deśaṃ yatra dharmo vyavasthitaḥ

Sūta berkata: Mendengar sabda para dewa, Sang Penguasa yang menunggang lembu, yang panjinya bertanda lembu, menghimpun senjata-senjatanya dan mengenakan zirah yang amat menawan. Lalu beliau berangkat ke negeri tempat Dharma tegak kokoh.

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
वचनम्speech/command
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय-भावकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
वृषारूढःmounted on the bull
वृषारूढः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootवृष (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त, √रुह्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (वृषे आरूढः)
वृषध्वजःBull-bannered one (Śiva)
वृषध्वजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (वृषः ध्वजः यस्य)
आयुधान्weapons
आयुधान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
परिसंगृह्यhaving gathered/collected
परिसंगृह्य:
Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + सम् + ग्रह् (धातु) + ल्यप्
Formल्यबन्त/ल्यपन्त अव्यय-भावकृदन्त (Gerund), पूर्वकालिक क्रिया
कवचम्armor
कवचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुमनोहरम्very beautiful
सुमनोहरम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (सु + मनोहर)
गतवान्went
गतवान्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्तवत् (प्रत्यय)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/अनन्तरार्थक (then)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
देशम्place/region
देशम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)
धर्मःDharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्यवस्थितःwas established/was situated
व्यवस्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sūta

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Listener: King (addressed as rājan)

Scene: Śiva, bull-mounted (Vṛṣārūḍha), lifts weapons and fastens an ornate armor, then sets out toward a forested sacred region marked by calm, luminous order—‘where Dharma stands firm.’

S
Sūta
D
Devas
Ś
Śiva (Vṛṣārūḍha, Vṛṣadhvaja)
D
Dharma

FAQs

Divine assistance comes swiftly when Dharma is steadfast; Śiva responds to the call that protects righteousness.

The passage points to Dharmāraṇya as the sanctified region where Dharma abides, but this verse itself does not name a specific tirtha-spot within it.

None; this verse is narrative, describing Śiva’s departure to Dharmāraṇya.