Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 9›Shloka 42
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

Devanagari script

तयोर्द्वयोर्भूसुरवर्यपुत्रयोरेकस्त्तया हैमवतीधियार्चितः । एको महादेवधियाभिपूजितः कृतप्रणामौ ययतुस्तदाज्ञया

Transliteration

tayordvayorbhūsuravaryaputrayorekasttayā haimavatīdhiyārcitaḥ | eko mahādevadhiyābhipūjitaḥ kṛtapraṇāmau yayatustadājñayā

Translation

Dari dua putra brāhmaṇa termulia itu, yang satu ia puja dengan bhāva bakti kepada Haimavatī, dan yang lain ia muliakan dengan bhāva kepada Mahādeva. Keduanya bersujud hormat lalu berangkat menurut titahnya.

Word by Word
तयोःof those two
तयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), द्विवचन
द्वयोःof the two
द्वयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्द, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति (6th/7th Gen./Loc.), द्विवचन; अत्र षष्ठी (of the two)
भूसुरवर्यपुत्रयोःof the two sons of the best Brahmin
भूसुरवर्यपुत्रयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूसुर (प्रातिपदिक) + वर्य (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूसुरवर्यस्य पुत्रयोः)
एकःone (of them)
एकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तयाby her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
हैमवतीधियाwith (her) thought of Haimavatī (Pārvatī)
हैमवतीधिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहैमवती (प्रातिपदिक) + धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हैमवत्याः धिया)
अर्चितःworshipped
अर्चितः:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एकःone (the other)
एकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महादेवधियाwith thought of Mahādeva (Śiva)
महादेवधिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक) + धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महादेवस्य धिया)
अभिपूजितःhonoured, duly worshipped
अभिपूजितः:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootअभि + पूज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतप्रणामौhaving made obeisance
कृतप्रणामौ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक/कृ-धातोः क्त) + प्रणाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (कृतः प्रणामः याभ्याम्)
ययतुःthey went
ययतुः:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Sambandha (Specifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; अत्र ‘तदाज्ञया’ इत्यत्र समासपूर्वपद
आज्ञयाby (her) command
आज्ञया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
Speaker

Narrator (context not provided; likely a Purāṇic narrator relating events within Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: Two brāhmaṇa sons stand before a patron; one is honored with Devī-bhāva (Haimavatī), the other with Śiva-bhāva (Mahādeva). After receiving worship, both bow and depart in obedience to her instruction.

Characters & Entities
H
Haimavatī
M
Mahādeva
D
Dvija

FAQs

Inner intention (bhāva)—seeing the divine while honoring guests—sanctifies worship and service.

No specific tīrtha is referenced in this verse.

Honoring guests as embodiments of the divine—worshiping with Śiva/Devī-bhāva—and dismissing them respectfully after obeisance.

←Previous Verse
Next Verse→