Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

Devanagari script

कालस्य वशमापन्ना जगाम यममंदिरम् । यमोपि धर्ममालोक्य तस्याः कर्म च पौर्विकम्

Transliteration

kālasya vaśamāpannā jagāma yamamaṃdiram | yamopi dharmamālokya tasyāḥ karma ca paurvikam

Translation

Tunduk di bawah kuasa Kāla (Waktu), ia pergi ke kediaman Yama. Yama pun, memandang dharma serta menilik perbuatan-perbuatannya yang lampau, (menimbang perkaranya).

Word by Word

• कालस्य: of time
• कालस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• वशम्: under control
• वशम्: Gati-karma (Goal/गतिकर्म)
• Type: Noun
• Root: वश (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आपन्ना: having fallen into, having come under
• आपन्ना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ + पद् (धातु) → आपन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agreeing with implied ‘सा’

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• यममन्दिरम्: to Yama’s abode
• यममन्दिरम्: Gati-karma (Goal/गतिकर्म)
• Type: Noun
• Root: यम + मन्दिर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (यमस्य मन्दिरम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• यमः: Yama
• यमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षाबोधक अव्यय (particle: also/even)

• धर्मम्: dharma, righteousness
• धर्मम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आलोक्य: having seen
• आलोक्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + लोक् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having observed’

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• कर्म: deed, action
• कर्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• पौर्विकम्: former, previous
• पौर्विकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पौर्विक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying ‘कर्म’

Speaker

Narrator (context not specified in snippet; Purāṇic narrative voice)

Visual Art Cues

Scene: A solemn court-like hall: the departed woman stands before Yama; Yama, majestic and composed, contemplates a ledger of deeds; attendants stand silently, emphasizing impartial dharma.

Characters & Entities

• Kāla (Time)
• Yama
• Dharma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

No one escapes Kāla; after death, deeds are weighed under dharma in Yama’s court.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No earthly tīrtha is mentioned; the verse refers to Yamamandira (Yama’s abode) as an afterlife setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.