Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 111

Devanagari script

चक्रतीर्थं गताश्चक्रुः स्नानं केचिद्विधानतः । शुचयस्ते जनाः सर्वे स्नात्वा देवाशिलोपरि

Transliteration

cakratīrthaṃ gatāścakruḥ snānaṃ kecidvidhānataḥ | śucayaste janāḥ sarve snātvā devāśilopari

Translation

Sebagian pergi ke Cakratīrtha dan mandi menurut tata cara yang benar. Semua orang itu menjadi suci; setelah mandi, mereka berkumpul di atas batu suci para dewa.

Word by Word

• चक्र-तीर्थम्: to Cakra-tīrtha
• चक्र-तीर्थम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (गत्यर्थकर्म/प्राप्तव्य), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चक्रस्य तीर्थम्)

• गताः: having gone
• गताः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि-प्रयोगे (having gone)

• चक्रुः: they did
• चक्रुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितवाचक-सर्वनाम

• विधानतः: according to the prescribed method
• विधानतः: Adverbial (Manner/रीति)
• Type: Indeclinable
• Root: विधानतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (according to rule/prescription)

• शुचयः: pure
• शुचयः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (जनाः)

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• जनाः: people
• जनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (जनाः)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• देव-शिला-उपरि: upon the divine rock
• देव-शिला-उपरि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: देव (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
• Form: समस्तपदं अव्ययवत्; उपरि-शब्दः (indeclinable) अन्ते; तत्पुरुष-प्रायः (देवशिलायाः उपरि)

Speaker

Īśvara (Śiva), in dialogue context

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha; Devāśilā

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims arrive at Cakratīrtha, bathe in orderly fashion, then gather on a large sacred rock-slab (Devāśilā), their wet garments replaced by clean cloth, faces serene and purified.

Characters & Entities

• Cakratīrtha
• Devāśilā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification arises not only from place but from performing the rite with vidhi—reverent, rule-guided practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cakratīrtha, along with the devāśilā (a sanctified rock/platform associated with the site).

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing at Cakratīrtha strictly “according to injunction” (vidhānataḥ).