Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

श्रोत्रिये कुलसम्पन्ने शुचिष्मति जितेन्द्रिये । श्रुताध्ययनसम्पन्ने दम्भहीने क्रियान्विते । त्रयोदशाहःस्वेकैकं त्रयोदशगुणं भवेत्

śrotriye kulasampanne śuciṣmati jitendriye | śrutādhyayanasampanne dambhahīne kriyānvite | trayodaśāhaḥsvekaikaṃ trayodaśaguṇaṃ bhavet

Kepada seorang śrotriya—berasal dari keluarga baik, suci, menaklukkan indria, kaya akan śruti dan pelajaran, bebas dari kemunafikan, serta teguh dalam laku dharma—setiap dana yang diberikan dalam upacara tiga belas hari berbuah tiga belas kali lipat.

श्रोत्रियेin/for a learned Vedic Brahmin (śrotriya)
श्रोत्रिये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रोत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणे (locative)
कुल-सम्पन्नेendowed with good lineage
कुल-सम्पन्ने:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुल (प्रातिपदिक) + सम्पन्न (कृदन्त/प्रातिपदिक; √पद्/√पद्-सम्)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (कुले सम्पन्नः); विशेषणम्
शुचिष्मतिpure/clean
शुचिष्मति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचिष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त; विशेषणम्
जित-इन्द्रियेhaving conquered the senses
जित-इन्द्रिये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (इन्द्रियाणि जितानि यस्य); विशेषणम्
श्रुत-अध्ययन-सम्पन्नेaccomplished in learning and study
श्रुत-अध्ययन-सम्पन्ने:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रुत (प्रातिपदिक) + अध्ययन (प्रातिपदिक) + सम्पन्न (कृदन्त; √पद्/सम्)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (श्रुतेन अध्ययनेन च सम्पन्नः); विशेषणम्
दम्भ-हीनेfree from hypocrisy/pride
दम्भ-हीने:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदम्भ (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (दम्भेन हीनः); विशेषणम्
क्रिया-अन्वितेengaged in proper rites/actions
क्रिया-अन्विते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रिया (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; √इ/अनु-√इ)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (क्रियाभिः अन्वितः); विशेषणम्
त्रयोदश-अहः-स्व्during the thirteen days
त्रयोदश-अहः-स्व्:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रयोदश (संख्याप्रातिपदिक) + अहस्/अहः (प्रातिपदिक) + स्व (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाव-समासः (त्रयोदशाहःसु = during thirteen days)
एक-एकम्one each (day), one by one
एक-एकम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएक (संख्याप्रातिपदिक) + एक (संख्याप्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषणम् (adverbial: one by one/each day)
त्रयोदश-गुणम्thirteenfold
त्रयोदश-गुणम्:
Karta-predicative (Vidheya/विधेय)
TypeAdjective
Rootत्रयोदश (संख्याप्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (त्रयोदश गुणाः यस्य/यावत्); विधेय-विशेषणम्
भवेत्would be/should become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha sphere (contextual)

Type: river

Scene: A dignified śrotriya brāhmaṇa—clean, restrained, holding scripture—receives a modest daily gift; a calendar-like motif or thirteen lamps suggests the thirteen-day rite and the ‘thirteenfold’ fruit.

Ś
Śrotriya
B
Brāhmaṇa
T
Trayodaśāha (thirteen-day rite)

FAQs

Charity bears maximum fruit when offered to genuinely qualified, disciplined, and sincere recipients.

The instruction belongs to the Śūlabheda tīrtha-māhātmya context, explaining how dāna there becomes especially fruitful.

During a thirteen-day observance, each gift given to a qualified śrotriya is said to yield thirteenfold merit.