Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

Devanagari script

परदाररताः केचित्केचिद्वृत्तिविहिंसकाः । अन्ये केचिद्वदन्त्येवं कथं तीर्थेषु गम्यते

Transliteration

paradāraratāḥ kecitkecidvṛttivihiṃsakāḥ | anye kecidvadantyevaṃ kathaṃ tīrtheṣu gamyate

Translation

Sebagian terjerat nafsu kepada pasangan orang lain; sebagian merusak mata pencaharian yang benar milik mereka sendiri. Yang lain berkata demikian: “Bagaimana mungkin pergi berziarah ke tīrtha?”

Word by Word

• परदाररताः: attached to others' wives
• परदाररताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक) + दार (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक; √रम् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (परस्य दारेषु रताः)

• केचित्: some (people)
• केचित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितवाचक

• केचित्: some (people)
• केचित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितवाचक

• वृत्तिविहिंसकाः: destroyers of livelihood
• वृत्तिविहिंसकाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृत्ति (प्रातिपदिक) + विहिंसक (प्रातिपदिक; वि+√हिंस् धातोः ण्वुल्/क-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वृत्तेः विहिंसकाः = livelihood-destroyers)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• केचित्: some (people)
• केचित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितवाचक

• वदन्ति: say
• वदन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Prakara (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (Adverb: manner)

• कथम्: how?
• कथम्: Prashna (प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (Interrogative adverb)

• तीर्थेषु: to/at the sacred places
• तीर्थेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• गम्यते: is gone/one can go
• गम्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya Khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (general)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim’s path to the river is blocked by personified temptations: a seductive figure symbolizing paradāra-rati, and a broken plough/ruined shop symbolizing destroyed livelihood; nearby, skeptics gesture dismissively, saying pilgrimage is impossible.

Characters & Entities

• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Moral lapses and self-sabotaging conduct lead to despair and excuses that prevent pilgrimage and spiritual uplift.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Revā Khaṇḍa tīrtha narrative, contrasting the tīrtha’s call with human tendencies that hinder yātrā.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is stated; the implied discipline is ethical restraint, especially sexual and vocational integrity.