Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 75

Devanagari script

दृष्ट्वा देवर्षिमायान्तं नारदं सुरपूजितम् । साहसोत्थाय संहृष्टो ववन्दे चरणौ मुनेः

Transliteration

dṛṣṭvā devarṣimāyāntaṃ nāradaṃ surapūjitam | sāhasotthāya saṃhṛṣṭo vavande caraṇau muneḥ

Translation

Melihat Devarṣi Nārada datang—yang dipuja bahkan oleh para dewa—ia segera bangkit dengan sukacita dan bersujud pada kaki sang muni.

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• देवर्षिम्: the divine sage
• देवर्षिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवर्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—देवानां ऋषिः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• आयान्तम्: coming/approaching
• आयान्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ-या (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘देवर्षिम्/नारदम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• नारदम्: Nārada
• नारदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सुरपूजितम्: worshipped by the gods
• सुरपूजितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—सुरैः पूजितः (तृतीया-तत्पुरुष)

• साहसा: suddenly/with haste
• साहसा: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: साहस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः

• उत्थाय: having risen
• उत्थाय: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: उत्-स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• संहृष्टः: delighted
• संहृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-हृष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-भावे ‘delighted’

• ववन्दे: bowed/worshipped
• ववन्दे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वन्द् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• चरणौ: (two) feet
• चरणौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चरण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन

• मुनेः: of the sage
• मुनेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-māhātmya frame

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nārada enters, serene and radiant with veena; Bāṇa rises immediately, delighted, and bows at the sage’s feet.

Characters & Entities

• Nārada
• Devas (Suras)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Honoring realized sages with humility—rising, greeting, and bowing—is a core expression of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it belongs to the Revā Khaṇḍa’s broader sacred-geography context of the Narmadā region.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse implies etiquette of welcome: standing up and offering respectful obeisance to a holy guest.