Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 155

धेनुके रुद्ररूपासि रुद्रेण परिनिर्मिता । अस्मिन्नगाधे संसारे पतन्तं मां समुद्धर

dhenuke rudrarūpāsi rudreṇa parinirmitā | asminnagādhe saṃsāre patantaṃ māṃ samuddhara

Wahai dhenu (sapi suci), engkau berwujud Rudra, diciptakan oleh Rudra. Dalam samudra samsara yang tak terduga ini, saat aku jatuh—angkatlah aku ke seberang.

धेनुकेO cow
धेनुके:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन-प्रयोगः
रुद्ररूपाhaving Rudra as form; Rudra-formed
रुद्ररूपा:
Karta complement (Predicate nominative/विशेष्य-विशेषणभावः)
TypeAdjective
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम्
असिyou are
असि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
रुद्रेणby Rudra
रुद्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
परिनिर्मिताcreated; fashioned
परिनिर्मिता:
Karta complement (Predicate participle/विधेय)
TypeVerb
Rootपरि-निर्मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘निर्मिता’ = ‘made/created’
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम
अगाधेbottomless; unfathomable
अगाधे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअगाध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘संसारे’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
संसारेin worldly existence
संसारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पतन्तम्falling
पतन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootपत् (धातु) → पतत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘माम्’ इत्यस्य विशेषणम्
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (व्यवहारतः), द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
समुद्धरlift up; rescue
समुद्धर:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-हृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

King (as donor, praying during go-dāna)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha milieu (implicit)

Type: kshetra

Listener: nareśvara (king) addressed in narration (as per translation vocative)

Scene: A supplicant addresses an adorned cow as Rudra’s embodiment, hands folded, with the riverine sacred landscape implied; the saṃsāra-ocean metaphor can be visualized as waves behind, with Śiva’s grace symbolically present.

D
Dhenu (cow)
R
Rudra
S
Saṃsāra

FAQs

Charity offered with sacred vision—seeing the cow as Rudra’s form—becomes a prayer for liberation from saṃsāra.

The Revā Khaṇḍa setting frames the act of go-dāna as especially meritorious within the Narmadā sacred landscape.

Reciting a dedicatory prayer to the cow during go-dāna, invoking Rudra and seeking deliverance.