Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 77

Devanagari script

यश्च बालस्त्वया दृष्टो ब्राह्मा लोकपितामहः । अहं च पृथिवी ज्ञेया सप्तद्वीपा सर्वता

Transliteration

yaśca bālastvayā dṛṣṭo brāhmā lokapitāmahaḥ | ahaṃ ca pṛthivī jñeyā saptadvīpā sarvatā

Translation

“Dan anak yang kau lihat itu adalah Brahmā, Pitāmaha—kakek agung para dunia. Dan ketahuilah Aku sebagai Bumi sendiri, meliputi segala arah, beserta tujuh benua (dvīpa).”

Word by Word

• यः: who/that which
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• बालः: the child
• बालः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd), एकवचन

• दृष्टः: seen
• दृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: दृष्ट (कृदन्त, √दृश्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण—‘बालः’

• ब्राह्मा: Brahmā
• ब्राह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (ब्रह्मा-शब्दः)

• लोक-पितामहः: grandfather of the world
• लोक-पितामहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (लोकस्य पितामहः)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• पृथिवी: the Earth
• पृथिवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विधेय (predicate nominative)

• ज्ञेया: to be known/should be understood as
• ज्ञेया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √ज्ञा (धातु)
• Form: कर्तव्यताकृदन्त (तव्यत्/य), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण—‘पृथिवी’

• सप्त-द्वीपा: having seven continents
• सप्त-द्वीपा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समासः (सप्त द्वीपाः यस्याः सा) — ‘पृथिवी’ इत्यस्य विशेषण

• सर्वता: entirely; in every way
• सर्वता: Adverbial (प्रकार/व्याप्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वता (अव्यय)
• Form: अव्यय; सर्वत्र/सर्वथा-अर्थे (in every way/entirely)

Speaker

Devī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kshetra (gateway to Bhū-tattva insight)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijottama

Visual Art Cues

Scene: Devī reveals: the child is Brahmā, grandsire of worlds; she herself is the Earth with seven continents—suggesting a vast cosmic map unfolding from her presence.

Characters & Entities

• Devī
• Brahmā
• Pṛthivī
• Sapta-dvīpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Goddess is immanent as the very ground of existence (Earth), and divine forms disclose the cosmic order to the purified seeker.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā (Narmadā) setting frames the revelation, linking sacred geography with cosmic geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; it teaches identity and cosmological meaning.