Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

ततस्तु तां शत्रुबलस्य सेनां क्षणेन चापन्च्युतबाणघातैः । विध्वस्तहस्त्यश्वरथान्महात्मा जग्राह चक्रं रिपुसङ्घनाशनः

Transliteration

tatastu tāṃ śatrubalasya senāṃ kṣaṇena cāpancyutabāṇaghātaiḥ | vidhvastahastyaśvarathānmahātmā jagrāha cakraṃ ripusaṅghanāśanaḥ

Translation

Kemudian, dalam sekejap, dengan hantaman panah yang tak meleset dari busurnya, Sang Mahatma menghancurkan pasukan musuh—gajah, kuda, dan kereta hancur lebur; dan Penghancur musuh itu mengangkat Cakra-nya.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — 'then'

• तु: but, indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात) — contrast/emphasis

• ताम्: that (her/that)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — सेनाम् इति अन्वय

• शत्रु-बलस्य: of the enemy force
• शत्रु-बलस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — तत्पुरुष: 'शत्रोः बलम्'

• सेनाम्: army
• सेनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सेना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• क्षणेन: in a moment
• क्षणेन: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन — कालवाचक तृतीया (in a moment)

• चाप-न्युत-बाण-घातैः: by the strikes of arrows shot from the bow
• चाप-न्युत-बाण-घातैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चाप (प्रातिपदिक) + न्युत (कृदन्त, √न्यु/नुद् 'to shoot/let fall') + बाण (प्रातिपदिक) + घात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन — तत्पुरुष: 'चापात् न्युतानां बाणानां घातैः' (by blows of arrows shot from the bow)

• विध्वस्त-हस्ति-अश्व-रथान्: (them) whose elephants, horses and chariots were shattered
• विध्वस्त-हस्ति-अश्व-रथान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विध्वस्त (कृदन्त, √ध्वंस्) + हस्ति (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन — बहुवचन-विशेष्य (implicit 'तान्'/'शत्रून्'): 'whose elephants, horses, chariots were destroyed'

• महात्मा: the great-souled one
• महात्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• जग्राह: took, seized
• जग्राह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपदी, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• चक्रम्: discus
• चक्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• रिपु-सङ्घ-नाशनः: destroyer of the host of enemies
• रिपु-सङ्घ-नाशनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रिपु (प्रातिपदिक) + सङ्घ (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — तत्पुरुष: 'रिपूणां सङ्घस्य नाशनः'

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) [deduced]

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha region

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: The great-souled protector shatters the enemy host in moments with unfailing arrows; broken chariots and fallen elephants mark the rout as he then takes up the discus to finish the threat.

Characters & Entities

• Discus (Cakra)
• Enemy army

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma-protecting power swiftly removes forces that threaten sacred order and righteous ceremony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it continues the Revā-khaṇḍa narrative of divine intervention.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, the protection of an abhiṣeka; no step-by-step rite is prescribed here.