Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 24

लिङ्गपूजनसंक्षेपः

Concise Teaching on Liṅga Worship / Śiva-arcana-vidhi

दंतकाष्ठं ततः कुर्यात्स्ववर्णक्रमतो नरः

daṃtakāṣṭhaṃ tataḥ kuryātsvavarṇakramato naraḥ

Sesudah itu, seorang pria hendaknya menyiapkan dan memakai batang pembersih gigi (dantakāṣṭha) sesuai urutan disiplin varṇa-nya sendiri.

danta-kāṣṭhamtooth-stick; twig for cleaning teeth
danta-kāṣṭham:
Karma (कर्म) (object of kuryāt)
TypeNoun
Rootdanta (प्रातिपदिक) + kāṣṭha (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: tatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘dantānāṃ kāṣṭham’ (tooth-stick); Napuṃsakaliṅga, Dvitīyā vibhakti, Ekavacana
tataḥthen; thereafter
tataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAdverb (kramārtha/क्रमार्थ): ‘then, thereafter’
kuryātshould do; should prepare/use
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
FormVidhi-liṅ (optative/विधिलिङ्), Prathama puruṣa, Ekavacana; parasmaipada
sva-varṇa-kramataḥaccording to the order/rule of one’s own varṇa
sva-varṇa-kramataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsva (प्रातिपदिक) + varṇa (प्रातिपदिक) + krama (प्रातिपदिक) + tas (तस् अव्यय-प्रत्यय)
FormSamāsa: tatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘svasya varṇasya kramaḥ’ + ablative adverbial suffix -tas (तस्): ‘according to the order of one’s varṇa’
naraḥa man; person
naraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Significance: Positions daily discipline (danta-śuddhi) as a limb of readiness for mantra and pūjā, supporting steadiness of mind and speech in worship.

Role: teaching

S
Shiva

FAQs

It teaches that outer cleanliness and orderly conduct (nitya-kriyā) are supports for inner purity, making the seeker fit for Shiva-bhakti and for steady remembrance of Pati (Lord Shiva).

Before approaching the Shiva Linga, the devotee prepares through basic purification; such discipline honors Saguna Shiva through respectful, sattvic readiness for puja and mantra-japa.

A practical morning purification step—cleaning the teeth with a dantakāṣṭha—done according to one’s dharmic rule, as part of readiness for Shiva worship, japa, and vrata observances.