Rig Veda 9.87.4: Mandala 9, Sukta 87, Mantra 4

Sukta 9.87

Rishi: Unspecified here; hymn-level Anukramaṇī needed.

Devata: Soma Pavamāna with explicit relation to Indra (Soma for Indra).

Chandas: Likely Triṣṭubh (requires verification).

Samhita Patha (Devanagari)

एष स्य ते मधुमाँ इन्द्र सोमो वृषा वृष्णे परि पवित्रे अक्षाः । सहस्रसाः शतसा भूरिदावा शश्वत्तमं बर्हिरा वाज्यस्थात् ॥

Transliteration

eṣá syá te mádhumān indra sómo vṛ́ṣā vṛ́ṣṇe pári pavítre akṣāḥ | sahasrasā́ḥ śatasā́ bhūridā́vā śaśvattamáṃ bárhir ā́ vājī́ asthāt ||

Translation

Inilah Soma-mu yang bermadu, wahai Indra; seekor banteng bagi Sang Banteng, ia mengalir mengitari saringan. Pemenang seribu, pemenang seratus, pemberi kelimpahan—yang kekal dan berdaya itu telah berdiri teguh di atas singgasana suci.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषः: this (one)
• एषः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्यः: he/that (one)
• स्यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: स (सर्वनाम-प्रातिपदिक; वैदिक-रूप)

• ते: to/for you; your
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मधुमान्: honeyed, sweet
• मधुमान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मधुमत् (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (Address)
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• वृषा: the bull; vigorous one
• वृषा: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• वृष्णे: for the bull (i.e., for Indra)
• वृष्णे: Sampradāna
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• परि: around, about
• परि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• पवित्रे: in/at the filter (sieve)
• पवित्रे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)

• अक्षाः: has moved/has coursed (around)
• अक्षाः: Kriyā
• Type: Verb (finite)
• Root: अक्ष् (धातु: अक्ष्/अश् ‘to reach, pervade’ → कृत्/प्रातिपदिक ‘अक्ष’); वैदिके ‘अक्ष’ = ‘अक्षन्/अक्ष’ (to move/drive) इत्यपि व्याख्या

• सहस्रसाः: winning/bringing a thousand (gains)
• सहस्रसाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-स (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; ‘सहस्र’ + ‘स’/‘सा’ ‘winning/bringing’)

• शतसाः: winning/bringing a hundred (gains)
• शतसाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: शत-स (समास; ‘शत’ + ‘स’/‘सा’)

• भूरिदावा: abundantly giving
• भूरिदावा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: भूरि-दावन् (प्रातिपदिक; ‘much-giving’)

• शश्वत्तमम्: the most enduring, ever-lasting
• शश्वत्तमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शश्वत्-तम (प्रातिपदिक; superlative)

• बर्हिः: sacrificial grass (barhis)
• बर्हिः: Karma
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: (Preverb)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वाज्यस्थात्: has stood/has taken position (as prize-winning/bringing vāja)
• वाज्यस्थात्: Kriyā
• Type: Verb (finite) / Kṛdanta-based form
• Root: स्था (धातु) + आ (उपसर्ग) ; ‘वाज्य’ (प्रातिपदिक) + स्था → वाज्य-स्थात् (कृदन्त/समास-रूप)