HomeRig VedaMandala 8Sukta 17Mantra 15
Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 8.17

Rishi: Kāṇva tradition (Mandala 8; specific rishi not provided in input)
Devata: Indra (invited for Soma-drinking; also implicit Soma as the offering-power)
Chandas: Unknown (not inferable securely from provided excerpt alone)

पृदाकुसानुर्यजतो गवेषण एकः सन्नभि भूयसः । भूर्णिमश्वं नयत्तुजा पुरो गृभेन्द्रं सोमस्य पीतये ॥

पृदा॑कुसानुर्यज॒तो ग॒वेष॑ण॒ एक॒: सन्न॒भि भूय॑सः । भूर्णि॒मश्वं॑ नयत्तु॒जा पु॒रो गृ॒भेन्द्रं॒ सोम॑स्य पी॒तये॑ ॥

pṛdā́ku-sānur yajató gavéṣaṇa ékaḥ sánn abhí bhū́yasaḥ | bhūrṇím áśvaṃ nayat tujā́ puró gṛbhéndraṃ sómasya pītáye ||

Semoga sang satu pencari yang berbakti, penjejak Sinar-sinar bercahaya—Pṛdāku di punggung bukit—maju menuju kelimpahan yang lebih besar. Biarlah daya yang cepat menuntun kuda yang berputar-putar di depan; raihlah Indra dan bawalah ia ke sini untuk meminum Soma, kenikmatan kesadaran.

पृदा॑कुऽसानुः । य॒ज॒तः । गो॒ऽएष॑णः । एकः॑ । सन् । अ॒भि । भूय॑सः । भूर्णिम् । अश्व॑म् । न॒य॒त् । तु॒जा । पु॒रः । गृ॒भा । इन्द्र॑म् । सोम॑स्य । पी॒तये॑ ॥पृदाकुसानुः । यजतः । गोएषणः । एकः । सन् । अभि । भूयसः । भूर्णिम् । अश्वम् । नयत् । तुजा । पुरः । गृभा । इन्द्रम् । सोमस्य । पीतये ॥pṛdāku-sānuḥ | yajataḥ | go--eṣaṇaḥ | ekaḥ | san | abhi | bhūyasaḥ | bhūrṇim | aśvam | nayat | tujā | puraḥ | gṛbhā | indram | somasya | pītaye

पृदाकुसानुःhaving a ‘pṛdāku’ ridge/summit; (epithet)
पृदाकुसानुः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootपृदाकु-सानु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास) अथवा पृदाकु + सानु
यजतःworshipful, worthy of sacrifice
यजतः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootयज् (धातु) → यजत (कृदन्त, वर्तमान-कृदन्त/विशेषण) अथवा यजत (प्रातिपदिक)
गवेषणःseeker of cows; cow-seeking
गवेषणः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootगवेषण (प्रातिपदिक; गो + एषण ‘seeking’)
एकःone, single
एकः:
कर्तृ
TypeNumeral/Adjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
सन्being
सन्:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootअस् (धातु) → सन्त् (वर्तमान-कृदन्त); नपुंसक/पुं रूप ‘सन्’
अभिtowards, over, upon
अभि:
(क्रियाविशेषणम्/उपसर्गः)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
भूयसःof the greater/stronger (one); of the more
भूयसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootभूयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक ‘more’)
भूर्णिम्whirl, rushing course; (here) a rushing (one)
भूर्णिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभूर्णि (प्रातिपदिक)
अश्वम्horse
अश्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
like, as
:
(उपमान-चिह्नम्)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
नयत्तुlet (him/it) lead/bring
नयत्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootनी (धातु) लोट्, परस्मैपदम्
जाoffspring, race; (as an epithet/name)
जा:
(सम्बोधन/सहचर-निर्देशः)
TypeNoun
Rootजा (प्रातिपदिक; ‘born/offspring’/‘race’)
पुरःin front, forth
पुरः:
अधिकरण (देश)
TypeIndeclinable/Adverbial noun
Rootपुरस् (अव्ययीभाव/प्रातिपदिक; ‘in front’)
गृभाin/at the grasp; in the taking/holding
गृभा:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगृभा (प्रातिपदिक; ‘grasp/handhold’ or ‘seizure’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पीतयेfor drinking
पीतये:
सम्प्रदान
TypeNoun (action noun)
Rootपा (धातु) → पीति (कृदन्त/भावनाम) ‘drinking’