Rig Veda 3.49.1 — Mandala 3, Sukta 49, Mantra 1
Sukta 3.49
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
शंसा महामिन्द्रं यस्मिन्विश्वा आ कृष्टयः सोमपाः काममव्यन् । यं सुक्रतुं धिषणे विभ्वतष्टं घनं वृत्राणां जनयन्त देवाः ॥
Transliteration
śaṃsā́ mahā́m índraṃ yásmin víśvā ā́ kṛ́ṣṭayaḥ somapā́ḥ kā́mam ávyan | yáṃ sukrátuṃ dhiṣáṇe vibhvatáṣṭaṃ ghnáṃ vṛtrā́ṇāṃ janáyanta devā́ḥ ||
Translation
Aku memuji Indra Yang Mahabesar, yang di dalam-Nya semua kaum peminum Soma menenun hasrat mereka; Dia—berkehendak teguh (śukratu), dibentuk dalam dua Ilham (dhiṣaṇā), penghantam segala rintangan (vṛtra)—para dewa melahirkannya.
Word by Word
शंसाpraise (as an utterance)
शंसा:
Kartā
TypeNoun
Rootशंस् (धातु) / शंसā (प्रातिपदिक) भाववाचक
महाम्great
महाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यस्मिन्in whom
यस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
कृष्टयःpeoples, tribes
कृष्टयः:
Kartā
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
सोमपाःSoma-drinkers
सोमपाः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोमपा (प्रातिपदिक; सोम + पा ‘पीने वाला’)
कामम्desire, wish
कामम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
अव्यन्they attained / obtained
अव्यन्:
—
TypeVerb
Rootअव् (धातु) ‘रक्षा/तृप्ति/प्राप्ति’ (वेदिक प्रयोग: ‘प्राप्त/लभ्’)
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुक्रतुम्of good resolve/power
सुक्रतुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक)
धिषणेthe two Dhīṣaṇās (inspirations/insights)
धिषणे:
Kartā
TypeNoun
Rootधिषणा (प्रातिपदिक)
विभ्वतष्टम्fashioned mightily / widely hewn
विभ्वतष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवि-भ्व-तष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तक्ष् ‘तक्षति’ + उपसर्ग वि; ‘भ्व’ तीव्र/विस्तार सूचक)
घनम्smasher, striker
घनम्:
Karma
TypeNoun
Rootघन (प्रातिपदिक)
वृत्राणाम्of the Vṛtras/obstacles
वृत्राणाम्:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जनयन्तthey generated/produced
जनयन्त:
—
TypeVerb
Rootजन् (धातु) ‘जनयति’ (णिजन्त)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.