Rig Veda 2.13.10 — Mandala 2, Sukta 13, Mantra 10
Sukta 2.13
Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वेदनु रोधना अस्य पौंस्यं ददुरस्मै दधिरे कृत्नवे धनम् । षळस्तभ्ना विष्टिरः पञ्च संदृशः परि परो अभवः सास्युक्थ्यः ॥
Transliteration
viśvéd ánu rodhanā́ asya páuṃsyaṃ dadúr asmai dadhire kṛtnáve dhánam | ṣáḷ astabhnā vi-stíraḥ páñca saṃ-dṛ́śaḥ pári paró abhavaḥ sá āsy ukthyáḥ ||
Translation
Segala batas mengikuti keperwiraannya dan memberinya; mereka menempatkan kekayaan bagi sang penyelesai. Engkau menegakkan enam hamparan, lima kesepadanan; Engkau menjadi yang melampaui yang melampaui—dialah sungguh yang layak menjadi pokok kidung ini.
Word by Word
विश्वेall (the beings/ones)
विश्वे:
कर्तृ (ददुः/दधिरे इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व) प्रातिपदिक
इद्indeed, just
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
अनुafter, along, according to
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
रोधनाःbarriers/closures (or restraining powers)
रोधनाः:
कर्तृ (ददुः/दधिरे इत्यस्य; ‘रोधनाः’ = ‘बन्धन/अवरोध’ अथवा ‘रोधन-देवाः/शक्तयः’ रूपेण)
TypeNoun
Rootरोधन (प्रातिपदिक; √रुध् ‘to obstruct/close’ से)
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध (पौंस्यं इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पौंस्यम्manly power, prowess
पौंस्यम्:
कर्म (ददुः)
TypeNoun
Rootपौंस्य (प्रातिपदिक; ‘पुंस्’ से ‘manly power’)
ददुःthey have given
ददुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√दा (दाने)
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधिरेthey have placed/established
दधिरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)
कृत्नवेfor the complete/entire one
कृत्नवे:
सम्प्रदान (धनम् इत्यस्य विशेषणम्; ‘for the complete/whole one’)
TypeAdjective
Rootकृत्नु (प्रातिपदिक; ‘सम्पूर्ण/समग्र’)
धनम्wealth
धनम्:
कर्म (दधिरे)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
षळ्six
षळ्:
विशेषण (स्तभ्नाः इत्यस्य)
TypeNumeral
Rootषष् (संख्या-प्रातिपदिक)
अस्तभ्नाः(he) propped up, supported
अस्तभ्नाः:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्तभ् (स्तम्भने ‘to prop/support’)
विष्टिरःexpanses, distributions, regions
विष्टिरः:
कर्म/विषय (अस्तभ्नाः—‘विष्टयः’ इत्यस्य स्थापनम्)
TypeNoun
Rootविष्टि (प्रातिपदिक; ‘विस्तार/व्याप्ति/विभाग’)
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (संदृशः इत्यस्य)
TypeNumeral
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
संदृशः(the) five appearances/forms (or correspondences)
संदृशः:
कर्म/विषय (अस्तभ्नाः—स्थापिताः ‘पञ्च संदृशः’)
TypeNoun/Adjective
Rootसंदृश्/संदृश (प्रातिपदिक; ‘समरूप/दृश्य’)
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
परःhigher, beyond
परः:
कर्तृ/विशेषण (अभवत् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
अभवत्became, came to be
अभवत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
सास्यhe, of him
सास्य:
कर्तृ (अभवत्) + सम्बन्ध
TypePronoun (compound-like sandhi form)
Rootस (तद्-प्रातिपदिक) + अस्य (इदम्-षष्ठी) → ‘सास्य’ (वेदिक संधि)
उक्थ्यःpraiseworthy, to be hymned
उक्थ्यः:
विशेषण (सः/परः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootउक्थ्य (प्रातिपदिक; उक्थ ‘hymn’ से ‘worthy of hymn/praise’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.