Rig Veda 10.140.3: Mandala 10, Sukta 140, Mantra 3

Sukta 10.140

Devata: Agni (Jātavedas, Ūrjo Napāt)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः । त्वे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ॥

Transliteration

ū́rjo napāj jāta-vedaḥ suśastíbhir mándasva dhītíbhir hitáḥ | tvé íṣaḥ sáṃ dadhur bhū́ri-varpasaś citróutayo vā́ma-jātāḥ ||

Translation

Wahai putra Energi, wahai Jātavedas, bersukacitalah oleh pujian-pujian mulia kami, diteguhkan oleh pemikiran kami. Di dalam engkau dorongan-dorongan dihimpun—beraneka rupa, kaya cahaya, beragam pertolongan—lahir dari Kenikmatan (Delight).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऊर्जः: of strength / of nourishment
• ऊर्जः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: ऊर्ज् (प्रातिपदिक: ऊर्ज्/ऊर्जा)

• नपात्: offspring, son (epithet: ‘offspring of …’)
• नपात्: सम्बोधन/कर्तृ (addressed as agent)
• Type: Noun
• Root: नपात् (प्रातिपदिक)

• जातवेदः: Jātavedas (Agni; ‘knower of all that is born’)
• जातवेदः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक)

• सुशस्तिभिः: with good praises / laudations
• सुशस्तिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: सु-शस्ति (प्रातिपदिक)

• मन्दस्व: be gladdened / rejoice
• मन्दस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मन्द् (धातु)

• धीतिभिः: with thoughts / hymnic inspirations
• धीतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: धीति (प्रातिपदिक; from √धी ‘to think’)

• हितः: placed, set, established
• हितः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: हित (कृदन्त; √धा ‘to place’ > धित/हित)

• त्वे: in you
• त्वे: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इषः: refreshments, invigorations, boons
• इषः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: क्रिया-विशेषक
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• दधुः: they have placed / have put
• दधुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• भूरि: much, abundant
• भूरि: विशेषण (मात्रा)
• Type: Indeclinable
• Root: भूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)

• वर्पसः: forms, beauties, splendors
• वर्पसः: कर्तृ (apposition to इषः)
• Type: Noun
• Root: वर्पस् (प्रातिपदिक)

• चित्रोतयः: of wondrous help / having brilliant aid
• चित्रोतयः: कर्तृ (apposition to इषः/वर्पसः)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: चित्र-ऊति (प्रातिपदिक; ऊति ‘help’)

• वामजाताः: pleasant-born / dear-born (beneficent)
• वामजाताः: कर्तृ (apposition; those born as ‘vāmá’/dear/pleasant)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: वाम-जात (कृदन्त/समास; √जन् ‘to be born’)