Shloka 14

मारीचदर्शनंचैवसीतोन्मधनमेव च ।कबन्धदर्शनंचैवसम्पाभिगमनंतथा ।।6.127.11।।सुग्रीवेण च तेसख्यंयथावालीहतस्त्वया ।मार्गणंचैववैदेह्याःकर्मवातात्मजस्य च ।।6.127.12।।विदितायां च सीतायांनलसेतुर्यथाकृतः ।यथाचादीपितालङ्काप्रहृष्टैर्हरियूथपैः ।।6.127.13।।सपुत्रबान्दवामात्यःसबलःसहावाहनः ।यथा च निहतःसंख्येरावणोबलदर्पितः ।।6.127.14।।यथा च निहतेतस्मिन् रावणेदेवकण्टके ।समागमश्चत्रिदशैर्यथादत्तश्चतेवरः ।।6.127.15।।सर्वंममैतद्विदितंतपसाधर्मवत्सल ।सम्पतन्ति च मेशिष्याःप्रवृत्ताख्याःपुरीमितः ।।6.127.16।।

mārīcadārśanaṃ caiva sītonmathanam eva ca | kabandhadarśanaṃ caiva sampābhigamanaṃ tathā ||

sugrīveṇa ca te sakhyaṃ yathā vālī hatas tvayā | mārgaṇaṃ caiva vaidehyāḥ karma vātātmajasya ca ||

viditāyāṃ ca sītāyāṃ nalasetūr yathā kṛtaḥ | yathā cādīpitā laṅkā prahṛṣṭair hariyūthapaiḥ ||

saputra-bāndhavāmātyaḥ sabalaḥ sahavāhanaḥ | yathā ca nihataḥ saṅkhye rāvaṇo baladarpitaḥ ||

yathā ca nihate tasmin rāvaṇe devakaṇṭake | samāgamaś ca tridaśair yathā dattaś ca te varaḥ ||

sarvaṃ mamaitad viditaṃ tapasā dharmavatsala | sampatanti ca me śiṣyāḥ pravṛttākhyāḥ purīm itaḥ ||

Wahai pencinta dharma, dengan daya tapa-brata aku mengetahui semuanya: perjumpaanmu dengan Mārīca; pencarianmu yang mengaduk duka karena Sītā; penglihatanmu akan Kabandha; perjalananmu menuju Pampā; persahabatanmu dengan Sugrīva dan bagaimana Vālī kau tewaskan; pencarian atas Vaidehī serta karya agung putra Dewa Angin (Hanumān); setelah Sītā diketahui, bagaimana Nala membangun jembatan; bagaimana Laṅkā dibakar oleh para pemimpin pasukan kera yang bersukacita; bagaimana Rāvaṇa, congkak oleh kekuatannya, gugur di medan laga bersama putra-putranya, kerabat, para menteri, bala tentara, dan kendaraan perangnya; dan ketika Rāvaṇa, duri bagi para dewa, telah dibinasakan, para dewa berhimpun dan menganugerahkan kepadamu sebuah anugerah. Dan para siswaku, pembawa kabar peristiwa, juga telah datang kemari dari kota ini.

सपुत्रtogether with (his) sons
सपुत्र:
विशेष्यस्य विशेषणम् (qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह-अर्थे) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formविशेषणम्; अव्ययीभावसमासः; पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (masc. nominative singular)
बान्धवkinsmen, relatives
बान्धव:
विशेष्यस्य सहचर-सम्बन्धः (associative/with)
TypeNoun
Rootबान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (masc. nominative plural); (समासाङ्गत्वेन)
अमात्यःministers, counselors
अमात्यः:
विशेष्यस्य सहचर-सम्बन्धः (associative/with)
TypeNoun
Rootअमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (masc. nominative plural); (समासाङ्गत्वेन)
सपुत्रबान्धवामात्यः(Ravana) with sons, kinsmen, and ministers
सपुत्रबान्धवामात्यः:
कर्तृ/प्रथमा-विशेषणम् (qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसपुत्र (अव्ययीभाव) + बान्धव + अमात्य
Formसमाहार/समुच्चयार्थे समासः; पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (masc. nominative singular); रावणस्य विशेषणम्
सबलःtogether with (his) forces
सबलः:
कर्तृ/प्रथमा-विशेषणम् (qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह-अर्थे) + बल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (masc. nominative singular)
सहवाहनःtogether with (his) vehicles/chariots
सहवाहनः:
कर्तृ/प्रथमा-विशेषणम् (qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसह (अव्यय) + वाहन (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (masc. nominative singular)
यथाas, how
यथा:
सम्बन्ध/प्रकार-निर्देशः (manner marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमान/प्रकारवाचकम् (comparative/manner adverb)
and
:
समुच्चयः (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयबोधक-निपातः (conjunction)
निहतःslain, killed
निहतः:
कर्तृ/प्रथमा-विशेषणम् (predicate adjective of subject)
TypeVerb
Root√हन् (धातु) + नि (उपसर्ग) + क्त (प्रत्यय)
Formकृदन्तः (भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः); पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (masc. nominative singular); कर्मणि प्रयोगे ‘हतः’ = slain
संख्येin battle
संख्ये:
अधिकरणम् (locus: in battle)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (fem. locative singular)
रावणःRavana
रावणः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (masc. nominative singular)
बलदर्पितःproud of (his) strength
बलदर्पितः:
कर्तृ/प्रथमा-विशेषणम् (qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + दर्पित (√दृप् धातु, क्त)
Formतत्पुरुषसमासः (बल-हेतु/निमित्त-सम्बन्धः); पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (masc. nominative singular); रावणस्य विशेषणम्

"This irreproachable wife of yours was abducted by Ravana while you were engaged with the protection of all ascetics and entrusted with the care of brahmanas."

B
Bharadvāja
R
Rāma
S
Sītā (Vaidehī)
M
Mārīca
K
Kabandha
S
Sampā
S
Sugrīva
V
Vālī
H
Hanūmān (Vātātmaja)
N
Nala
N
Nalasetu (bridge)
L
Laṅkā
R
Rāvaṇa
T
Tridaśas (gods)

FAQs

Dharma is portrayed as a coherent moral order witnessed by tapas and the gods: righteous effort, truthful purpose, and disciplined alliance culminate in the downfall of adharma.

At Bharadvāja’s hermitage, the sage recounts (as already known to him) the major milestones of Rāma’s journey—from crisis to alliance, discovery, bridge-building, and victory—ending with news arriving from the city.

Rāma’s dharma-niṣṭhā (steadfastness in righteousness): despite suffering, he follows rightful means—seeking counsel, forming alliances, and acting with restraint and purpose.