HomeRamayanaBala KandaSarga 41Shloka 25
Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

अंशुमान्—अश्वान्वेषणम्, दिशागजसंवादः, कपिलदाहवृत्तान्तः, गङ्गोपदेशः

Anshuman’s Search for the Horse and the Counsel to Bring Ganga

स्वपुरं चागमच्छ्रीमानिष्टयज्ञोमहीपति:।।।।गङ्गायाश्चागमे राजा निश्चयं नाध्यगच्छत।

svapuraṃ cāgamac chrīmān iṣṭayajño mahīpatiḥ | gaṅgāyāś cāgame rājā niścayaṃ nādhyagacchata ||

Setelah menyelesaikan yajña, sang raja yang mulia, penguasa bumi, kembali ke ibu kotanya; namun mengenai turunnya Gaṅgā, raja belum juga memperoleh keputusan yang mantap.

स्वपुरम्his own city
स्वपुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (स्वं पुरम्)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
आगमत्went/returned/reached
आगमत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
श्रीमान्illustrious
श्रीमान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रीमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (महीपतिः/राजा)
इष्टयज्ञःone who had performed the sacrifice
इष्टयज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइष्ट + यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः (इष्टः यज्ञः = performed sacrifice)
महीपतिःlord of the earth (king)
महीपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमही + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महेः पतिः)
गङ्गायाःof Gaṅgā
गङ्गायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात
आगमेin the matter of the descent/coming
आगमे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विषय/प्रसङ्गे (locative of topic: ‘in the matter of’)
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निश्चयम्a decision/conclusion
निश्चयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
अध्यगच्छतarrived at/attained
अध्यगच्छत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + गम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Exceedingly valiant Ashuman beheld the elephant of the quarter worshipped by daityas, danavas, rakshasas, pisachas, birds and serpents.

S
Sagara
G
Gaṅgā

FAQs

Dharma includes acknowledging limits and continuing responsibility: completing one duty (the yajña) does not automatically solve another (Gaṅgā’s descent).

Sagara returns after the sacrifice but remains unable to determine how to bring Gaṅgā down to earth to aid his ancestors.

Perseverance tempered by realism—he recognizes the unresolved task rather than claiming false success.