HomeRamayanaBala KandaSarga 41Shloka 24
Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

अंशुमान्—अश्वान्वेषणम्, दिशागजसंवादः, कपिलदाहवृत्तान्तः, गङ्गोपदेशः

Anshuman’s Search for the Horse and the Counsel to Bring Ganga

तच्छ्रुत्वा घोरसङ्काशं वाक्यमंशुमतो नृप:।।।।यज्ञं निवर्तयामास यथाकल्पं यथाविधि।

tac chrutvā ghorasaṅkāśaṃ vākyam aṃśumato nṛpaḥ | yajñaṃ nivartayāmāsa yathākalpaṃ yathāvidhi ||

Mendengar laporan Anśumān yang mengerikan itu, sang raja tetap menuntaskan yajña tersebut, sepenuhnya sesuai dengan aturan Kalpa dan tata cara ritual yang ditetapkan.

तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘that’ (refers to the speech)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive)
घोरसङ्काशम्terrible-looking/awful
घोरसङ्काशम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootघोर + सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (घोर इव सङ्काशः) विशेषणम् (वाक्यम्)
वाक्यम्speech/statement
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अंशुमतःof Aṃśumān
अंशुमतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (genitive)
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
निवर्तयामासbrought to a close/terminated
निवर्तयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + वृत् (धातु) (णिच् causative)
Formलिट्-लकार (Perfect; periphrastic), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोगः ‘caused to stop/terminated’
यथाकल्पम्according to the prescribed rules
यथाकल्पम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + कल्प (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (according to the Kalpa/rules)
यथाविधिas enjoined
यथाविधि:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (according to injunction/tradition)

O Best among men! directed by the king (Sagara), Anshuman followed the path taken by his noble uncles into the depths of the earth.

S
Sagara
A
Anśumān
Y
yajña

FAQs

Steadfast adherence to righteous procedure: even amid distressing news, Sagara upholds dharma by completing the rite correctly rather than acting rashly.

After receiving Anśumān’s alarming message, Sagara finishes the sacrifice properly, following ritual law.

Dhairya (fortitude) and niyama (discipline)—maintaining order and correctness under emotional strain.