Previous Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 80, Shloka 22

मर्गनिर्माणम्

Roadworks and the Royal Route Prepared for Bharata

सचन्द्रतारागणमण्डितं यथा नभः क्षपायाममलं विराजते।नरेन्द्रमार्गस्स तथा व्यराजत क्रमेण रम्यः शुभशिल्पिनिर्मितः।।।।

sacandratārāgaṇamaṇḍitaṃ yathā nabhaḥ kṣapāyām amalaṃ virājate | narendramārgaḥ sa tathā vyarājata krameṇa ramyaḥ śubhaśilpinirmitaḥ ||

Sebagaimana langit malam yang bening bersinar dihiasi bulan dan gugusan bintang, demikian pula jalan sang raja tampak bercahaya—indah, teratur, dan dibangun bertahap oleh para perajin terampil.

jāhnavīmthe Jāhnavī (Ganga)
jāhnavīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjāhnavī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
tubut/and then
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle)
samāsādyahaving reached
samāsādya:
Hetu/Anukāla (हेतु/अनुकाल)
TypeVerb
Rootsam-ā-sad (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
vividha-druma-kānanāmhaving groves of various trees
vividha-druma-kānanām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक) + druma (प्रातिपदिक) + kānana (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: 'विविधैः द्रुमैः (युक्तं) काननम्' (grove-forest)
śītala-amala-pānīyāmwith cool, clear water
śītala-amala-pānīyām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootśītala (प्रातिपदिक) + amala (प्रातिपदिक) + pānīya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: 'शीतलं च अमलं च (यत्) पानीयम्'
mahāmīna-samākulāmabounding in large fish
mahāmīna-samākulām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + mīna (प्रातिपदिक) + samākula (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: 'महामीनैः समाकुला'

Clearing and cutting branches of various trees and creepers, shrubs, plants branchless trees and hewing boulders, the road was paved by the king's men.

FAQs

Dharma as order (krama) and clarity (amala): when work is done truthfully and skillfully, it creates a social world as intelligible and dependable as the night-sky’s pattern.

A concluding description praises the completed royal road, comparing its beauty and orderliness to a moon-and-star-filled sky.

Commitment to excellence and truth in workmanship—quality that can be publicly seen and trusted.