Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 50, Shloka 50

गङ्गादर्शनम् तथा गुहसमागमः

Vision of the Gaṅgā and Meeting with Guha

गुहोऽपि सह सूतेन सौमित्रिमनुभाषयन्।अन्वजाग्रत्ततो राममप्रमत्तो धनुर्धरः।।2.50.50।।

guhō ’pi saha sūtena saumitrim anubhāṣayan |

anvajāgrat tato rāmam apramatto dhanurdharaḥ || 2.50.50 ||

Guha pun—dengan busur di tangan, senantiasa waspada—berjaga atas Rama, sambil bercakap-cakap dengan sais kereta dan Saumitrī (Lakṣmaṇa).

गुहःGuha
गुहः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle: ‘also/even’)
सहtogether with
सह:
सहकारक (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (preposition-like indeclinable), सह + तृतीया (with + instrumental)
सूतेनwith the charioteer
सूतेन:
सहकारक (Accompaniment)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/सह), एकवचन
सौमित्रिम्(to) Saumitri (Lakshmana)
सौमित्रिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
अनुभाषयन्speaking to / conversing with
अनुभाषयन्:
कर्ता-विशेषण (Concomitant action)
TypeVerb
Rootअनु + भाष् (धातु) + भाषयत् (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समकालिक-क्रिया (while speaking)
अन्वजाग्रत्kept watch / stayed awake following
अन्वजाग्रत्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootअनु + जागृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
रामम्Rama
रामम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अन्वजाग्रत् इत्यस्य कर्म
अप्रमत्तःvigilant
अप्रमत्तः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootअ + प्रमत्त (प्रातिपदिक; मद्/मन् धातु-निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समास/उपसर्ग-निषेध (not careless)
धनुर्धरःbow-bearer
धनुर्धरः:
कर्ता-विशेषण
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक) + धर (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (धनुषः धरः = bearer of a bow); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गुहः इत्यस्य विशेषण/उपाधि

You have aptly shown your kindness and compassion to me. It is not proper to prolong one's grief. So do go and altend to your duties.

G
Guha
R
Rama
S
Sumantra (charioteer)
L
Lakṣmaṇa (Saumitrī)
B
bow (dhanu)

FAQs

Dharma includes protection of the righteous guest: Guha’s hospitality culminates in safeguarding Rama through the night.

While Rama rests, Guha stays awake with bow in hand, talking with Sumantra and Lakṣmaṇa and maintaining a night watch.

Rakṣā-dharma (duty of protection) and loyalty.