Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 50, Shloka 45
Devanagari script
अश्वानां खादनेनाहमर्थी नान्येन केनचित्।एतावताऽत्र भवता भविष्यामि सुपूजितः।।2.50.45।।
Transliteration
aśvānāṃ khādanenāham arthī nānyena kenacit |
ētāvatā ’tra bhavatā bhaviṣyāmi supūjitaḥ || 2.50.45 ||
Translation
Aku hanya memohon pakan bagi kuda-kuda, tidak menginginkan apa pun selain itu. Jika di sini engkau melakukan sebatas ini, aku akan merasa sungguh dimuliakan.
Word by Word
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक-अव्यय
दयिताःbeloved/dear
दयिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदयित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘एते’ (अश्वाः) इत्यस्य विशेषणम्
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पितुःof (my) father
पितुः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
दशरथस्यof Daśaratha
दशरथस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (proper noun)
मेmy
मे:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
एतैःby these
एतैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सुविहितैःwell-tended/well-provided
सुविहितैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + विहित (प्रातिपदिक; √धा/√हि? + क्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त) with ‘सु-’, पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘अश्वैः’ इत्यस्य विशेषणम् (well-arranged/well-tended)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
भविष्यामिI shall become
भविष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अर्चितःhonoured
अर्चितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्च् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृ-विशेषणम्
Context
What I now need is fodder for the horses. Nothing more. If you can do this much, I'll deem it a great honour.
Characters & Entities
R
RamaG
GuhaH
horses (aśva)FAQs
Dharma includes moderation and non-exploitation: Rama accepts only what is necessary, refusing excess even when offered hospitality.
Guha offers service; Rama limits his request to the practical need of feeding the horses.
Saṃyama (self-restraint) and humility in receiving help.