Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 111, Shloka 28

अयोध्याकाण्डे एकादशोत्तरशततमः सर्गः

Sarga 111: Counsel on Gurus, Parental Debt, and Bharata’s Protest

विक्रीतमाहितं क्रीतं यत्पित्रा जीवता मम।न तल्लोपयितुं शक्यं मया वा भरतेन वा।।।।

vikrītam āhitaṃ krītaṃ yat pitrā jīvatā mama |na tal lopayituṃ śakyaṃ mayā vā bharatena vā ||

Apa pun yang ayahku, selagi beliau masih hidup, telah jual, gadaikan, atau beli—tidak dapat dibatalkan olehku maupun oleh Bharata.

विक्रीतम्sold
विक्रीतम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of 'that thing')
TypeAdjective
Rootवि + क्री (धातु) → विक्रीत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/PPP), नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (nom/acc), एकवचन
आहितम्pledged/placed in deposit
आहितम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootआ + धा (धातु) → आहित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
क्रीतम्bought
क्रीतम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootक्री (धातु) → क्रीत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
यत्which/that which
यत्:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative pronoun)
पित्राby (my) father
पित्रा:
करण/कर्ता-हेतु (Instrument/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/instrumental), एकवचन
जीवताwhile living
जीवता:
विशेषण (Qualifier of पित्रा)
TypeAdjective
Rootजीवत् (कृदन्त; शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; पित्रा इति विशेषणम्
ममmy
मम:
षष्ठी-सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन; सर्वनाम
not
:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
तत्that
तत्:
कर्म (Object; 'that')
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
लोपयितुम्to annul/remove
लोपयितुम्:
क्रियार्थ (Infinitival complement)
TypeVerb
Rootलुप् (धातु) + णिच् → लोपय (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक (purpose)
शक्यम्possible
शक्यम्:
विधेय (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; साध्य/योग्य-अर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative adjective)
मयाby me
मया:
करण/कर्ता-हेतु (Agent/instrument)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वाor
वा:
विकल्प (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
भरतेनby Bharata
भरतेन:
करण/कर्ता-हेतु (Agent/instrument)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
विकल्प (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)

Neither Bharata nor I can in any way annul anything which was sold, pledged or bought by my father during his lifetime.

R
Rama
B
Bharata
D
Daśaratha (father)

FAQs

Commitment to binding acts and promises: dharma treats the father’s settled actions as morally and socially irreversible, preserving trust in royal word.

Rama argues that Daśaratha’s prior commitments cannot be overturned by successors, even if emotionally painful.

Rama’s steadfastness—he prioritizes institutional and moral continuity over personal interest.