Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 21

Kūrmāpurāṇa-Anukramaṇikā

Index/Summary of the Kūrma Purāṇa

चतुर्थीवैष्णवो नाम मोक्षदा परिकीर्तिता । चतुष्पदी द्विजातीनां साक्षाद्ब्रह्मस्वरूरिणी ॥ २१ ॥

caturthīvaiṣṇavo nāma mokṣadā parikīrtitā | catuṣpadī dvijātīnāṃ sākṣādbrahmasvarūriṇī || 21 ||

Caturthī disebut Vaiṣṇavī dan dipuji sebagai pemberi mokṣa; bagi kaum dvija, ia adalah vrata yang lengkap ‘berkaki empat’, yang langsung berwujud hakikat Brahman.

caturthīfourth
caturthī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootcaturthī (प्रातिपदिक)
FormOrdinal adjective; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying (saṃhitā implied)
vaiṣṇavaḥVaiṣṇava (named thus)
vaiṣṇavaḥ:
Karta (कर्ता/Subject/Apposition)
TypeNoun
Rootvaiṣṇava (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); used as name/title
nāmaby name
nāma:
Vākyasaṃbandha (वाक्यसम्बन्ध/Specifier)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormAvyaya usage (अव्ययवत्) meaning ‘by name/namely’
mokṣadāgiver of liberation
mokṣadā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmokṣa (प्रातिपदिक) + dā (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) compound; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying (saṃhitā implied)
parikīrtitāis declared
parikīrtitā:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootpari-√kīrt (धातु)
FormPast passive participle (क्त/कृदन्त); Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); predicate adjective
catuṣpadīfour-pāda (four-sectioned)
catuṣpadī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootcatuṣpadī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘having four pādas’
dvijātīnāmof the twice-born
dvijātīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootdvijāti (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
sākṣātdirectly
sākṣāt:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsākṣāt (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), Adverb meaning ‘directly/in person’
brahma-svarūpiṇīhaving the very nature of Brahman
brahma-svarūpiṇī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + svarūpiṇī (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) compound; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying (saṃhitā implied)

Narada (teaching within an anukramaṇikā-style listing of sacred days/observances)

Vrata: Vaiṣṇavī-caturthī (caturthī named Vaiṣṇavī)

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

V
Vishnu
B
Brahman

FAQs

It elevates Vaiṣṇavī Caturthī as a liberation-oriented observance, declaring it intrinsically sacred—so pure that it is said to embody Brahman itself.

By naming the tithi “Vaiṣṇavī,” the verse frames time itself as sanctified through Viṣṇu-oriented devotion—suggesting that honoring Viṣṇu through vrata and remembrance becomes a direct support for mokṣa.

It relies on calendrical/ritual timing (tithi-based vrata practice), a practical application connected to Jyotiṣa (Vedāṅga astrology) for determining sacred days and appropriate observances.