Previous Verse
Next Verse

Shloka 119

Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas

Prācī-diś Tīrtha-kathana

जो मनुष्य सबेरे उठकर देवर्षि पुलस्त्यद्वारा वर्णित सम्पूर्ण तीर्थोंके माहात्म्यसे संयुक्त इस प्रसंगका पाठ करता है, वह सब पापोंसे मुक्त हो जाता है ।। ऋषिमुख्या: सदा यत्र वाल्मीकिस्त्वथ कश्यप: । आत्रेय: कुण्डजठरो विश्वामित्रो5थ गौतम:

yo manuṣyaḥ sabere uṭhakar devarṣi-pulastyadvārā varṇita-sampūrṇa-tīrtha-māhātmyasaṃyuktaṃ asya prasaṅgasya pāṭhaṃ karoti, sa sarva-pāpebhyo mukto bhavati. ṛṣimukhyāḥ sadā yatra vālmīkis tv atha kaśyapaḥ | ātreyaḥ kuṇḍajaṭharo viśvāmitro 'tha gautamaḥ ||

Nārada berkata: “Barangsiapa bangun pada pagi hari dan melantunkan kisah ini—yang dipenuhi kemuliaan seluruh tīrtha sebagaimana diuraikan oleh dewa-ṛṣi Pulastya—akan terbebas dari segala dosa. Di wilayah suci itu senantiasa hadir para ṛṣi utama: Vālmīki, Kaśyapa, Ātreya, Kuṇḍajaṭhara, Viśvāmitra, dan Gautama.”

ऋषिमुख्याःchief sages
ऋषिमुख्याः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि-मुख्य
FormMasculine, Nominative, Plural
सदाalways
सदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसदा
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
वाल्मीकिःVālmīki
वाल्मीकिः:
Karta
TypeNoun
Rootवाल्मीकि
FormMasculine, Nominative, Singular
तुand/but (emphatic particle)
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अथthen/also
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
कश्यपःKaśyapa
कश्यपः:
Karta
TypeNoun
Rootकश्यप
FormMasculine, Nominative, Singular
आत्रेयःĀtreya
आत्रेयः:
Karta
TypeNoun
Rootआत्रेय
FormMasculine, Nominative, Singular
कुण्डजठरःKuṇḍajaṭhara (a sage; lit. 'pot-bellied')
कुण्डजठरः:
Karta
TypeNoun
Rootकुण्ड-जठर
FormMasculine, Nominative, Singular
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वामित्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अथand then/also
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
गौतमःGautama
गौतमः:
Karta
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Nominative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
P
Pulastya
T
tīrthas (pilgrimage places)
V
Vālmīki
K
Kaśyapa
Ā
Ātreya
K
Kuṇḍajaṭhara
V
Viśvāmitra
G
Gautama

Educational Q&A

Regular, reverent recitation of a sanctifying narrative connected with tīrtha-māhātmya is presented as a means of inner purification—washing away pāpa through remembrance, discipline (rising early), and engagement with sacred tradition.

Nārada concludes or reinforces a tīrtha-related discourse attributed to Pulastya by stating the fruit of reciting it at dawn, and then points to a holy locale characterized by the continual presence of eminent sages such as Vālmīki, Kaśyapa, Viśvāmitra, and Gautama.