Shloka 4
विदुर-धृतराष्ट्रसंवादः
Vidura–Dhṛtarāṣṭra Dialogue on Rajadharma and Restitution
Devanagari script
तत्र ते न्यवसन् वीरा वने बहुमृगद्धिजे । अन्वास्यमाना मुनिश्रि: सान्त्व्यमानाश्न भारत,भारत! उस वनमें बहुत-से पशु-पक्षी निवास करते थे। वहाँ मुनियोंने उन्हें बिठाया और बहुत सान्त्वना दी। फिर वे वीर पाण्डव वहीं रहने लगे
Transliteration
tatra te nyavasan vīrā vane bahu-mṛga-dvije | anvāsyamānā muni-śriyaḥ sāntvyamānāś ca bhārata ||
Translation
Wahai Bhārata, di sana para pahlawan itu menetap di hutan yang kaya akan berbagai binatang dan burung. Para resi mulia mempersilakan mereka duduk, melayani, dan menenteramkan dengan kata-kata penghiburan; maka para Pāṇḍava yang gagah pun tinggal di rimba itu.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
न्यवसन्dwelt, stayed
न्यवसन्:
TypeVerb
Rootनि+वस्
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
वीराःheroes
वीराः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Plural
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
बहु-मृग-द्विजेin (a forest) with many beasts and birds
बहु-मृग-द्विजे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootबहु + मृग + द्विज
FormNeuter, Locative, Singular
अन्वास्यमानाःbeing made to sit / being seated (by others)
अन्वास्यमानाः:
TypeAdjective
Rootअनु+आस् (अन्वास्) + यमान (शानच्)
FormMasculine, Nominative, Plural, Passive, Present
मुनि-श्रियःthe venerable sages (lit. the splendors among sages)
मुनि-श्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि + श्री
FormFeminine, Nominative, Plural
सान्त्व्यमानाःbeing consoled
सान्त्व्यमानाः:
TypeAdjective
Rootसम्+त्वि/त्वन् (सान्त्वय्) + यमान (शानच्)
FormMasculine, Nominative, Plural, Passive, Present
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaB
Bhārata (addressee)P
PāṇḍavasM
munis (sages)F
forest (vana)W
wild animals (mṛga)B
birds (dvija)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes