Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

Sūrya-stava: Dhaumya’s Counsel and the Aṣṭaśata-nāma of Sūrya

:६3 कौरवोंद्वारा विराटकी गायोंका हरण गृह्नीष्व पिठरं ताम्र॑ं मया दत्त नराधिप । यावद्‌ वर्त्स्यति पाञ्चाली पात्रेणानेन सुव्रत,राजन! यह मेरी दी हुई ताँबेकी बटलोई लो। सुव्रत! तुम्हारे रसोईघरमें इस पात्रद्वारा फल, मूल, भोजन करनेके योग्य अन्य पदार्थ तथा साग आदि जो चार प्रकारकी भोजन- सामग्री तैयार होगी, वह तबतक अक्षय बनी रहेगी, जबतक द्रौपदी स्वयं भोजन न करके परोसती रहेगी

gṛhṇīṣva pitharaṁ tāmraṁ mayā dattaṁ narādhipa | yāvad vartsyati pāñcālī pātreṇānena suvrata || rājan etad mama dattaṁ tāmra-pātraṁ gṛhāṇa | asmin pātre phala-mūla-bhojya-dravya-śāka-ādi caturvidhā bhojana-sāmagrī yāvat pāñcālī svayaṁ na bhuktvā pariveṣayati tāvat akṣayā bhaviṣyati ||

Waiśaṃpāyana berkata: “Wahai Raja, terimalah bejana tembaga yang kuberikan ini. Selama Pāñcālī (Draupadī) yang setia pada ikrarnya masih melayani orang lain tanpa lebih dahulu makan, maka apa pun santapan empat macam—buah-buahan, umbi/akar, olahan lain yang layak dimakan, serta sayur-mayur—yang disiapkan melalui bejana ini di dapurmu akan tetap tak habis-habis. Wahai penguasa, ambillah periuk tembagaku ini.”

गृह्णीष्वtake (accept)!
गृह्णीष्व:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formलोट् (imperative), 2, singular, परस्मैपद
पिठरम्a vessel/pot
पिठरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपिठर
Formneuter, accusative, singular
ताम्रम्copper (made of copper)
ताम्रम्:
TypeAdjective
Rootताम्र
Formneuter, accusative, singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Forminstrumental, singular
दत्तम्given
दत्तम्:
TypeVerb
Rootदा
Formक्त (past passive participle), neuter, accusative, singular
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
Formmasculine, vocative, singular
यावत्as long as / until
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
वर्त्स्यतिwill remain / will continue
वर्त्स्यति:
TypeVerb
Rootवृत्
Formलृट् (simple future), 3, singular, परस्मैपद
पाञ्चालीPāñcālī (Draupadī)
पाञ्चाली:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाली
Formfeminine, nominative, singular
पात्रेणby/with the vessel
पात्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootपात्र
Formneuter, instrumental, singular
अनेनwith this
अनेन:
TypePronoun
Rootइदम्
Formneuter, instrumental, singular
सुव्रतO good-vowed one / O virtuous one
सुव्रत:
TypeNoun
Rootसुव्रत
Formmasculine, vocative, singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular

वैशमग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
P
Pāñcālī (Draupadī)
N
narādhipa/rājan (the king, i.e., Yudhiṣṭhira in context)
T
tāmra-pātra (copper vessel)