Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Bhīṣma’s Admonition; Duryodhana’s Rājasūya Aspiration and the Proposal of a Vaiṣṇava-satra

स स्त्रीगणावृतो राजा प्रदह्ृष्ट: प्रददौ वसु । तेभ्यो यथाहमन्नानि पानानि विविधानि च,अपनी स्त्रियोंके साथ राजा दुर्योधन उनको देखकर बहुत प्रसन्न हुआ और उन्हें बहुत- सा धन दिया तथा यथायोग्य नाना प्रकारकी खाने-पीनेकी वस्तुएँ अर्पित की

sa strīgaṇāvṛto rājā prahṛṣṭaḥ pradadau vasu | tebhyo yathārham annāni pānāni vividhāni ca ||

Dikelilingi para wanita istananya, Raja Duryodhana sangat bersukacita ketika melihat mereka. Ia menganugerahkan harta kepada mereka dan, sebagaimana patutnya, menyuguhkan beraneka ragam makanan serta minuman.

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
स्त्रीगणावृतःsurrounded by a group of women
स्त्रीगणावृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootआवृत (√वृ/वृञ् ‘to cover, surround’ क्त-प्रत्ययान्त) + स्त्रीगण
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
प्रहृष्टःdelighted, very pleased
प्रहृष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट (√हृष् ‘to rejoice’ क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
प्रददौgave
प्रददौ:
TypeVerb
Rootप्र + √दा (दाने)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथम, एकवचन
वसुwealth, treasure
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, चतुर्थी, बहुवचन
यथाas, according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
अहम्I
अहम्:
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रि, प्रथमा, एकवचन
अन्नानिfoods
अन्नानि:
Karma
TypeNoun
Rootअन्न
Formनपुं, द्वितीया, बहुवचन
पानानिdrinks
पानानि:
Karma
TypeNoun
Rootपान
Formनपुं, द्वितीया, बहुवचन
विविधानिvarious, diverse
विविधानि:
TypeAdjective
Rootविविध
Formनपुं, द्वितीया, बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Duryodhana
S
strīgaṇa (womenfolk)
V
vasu (wealth)
A
annāni (food)
P
pānāni (drink)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical ambiguity of royal generosity: giving and hospitality are dharmic when rooted in respect and right intention, yet the same acts can become instruments of vanity, social control, or political self-display.

Duryodhana, accompanied by his womenfolk, is pleased upon seeing certain visitors and responds by distributing wealth and offering them assorted foods and drinks in a manner deemed appropriate to their status.