Previous Verse
Next Verse

Shloka 69

Duryodhana’s Śaraṇāgati and the Pāṇḍavas’ Resolve

Gandharva Encounter

आश्वासयजन्नुवाचेदं बलभिद्‌ दानवार्दितम्‌ । भयं त्यजत भद्रं व: शूरा: शस्त्राणि गृह्नत,तदनन्तर बलासुरविनाशक देवराज इन्द्रने अपनी उस सेनाको दानवोंसे पीड़ित होकर भागती देख उसे आश्वासन देते हुए कहा--'शूरवीरो! भय त्याग दो, इससे तुम्हारा मंगल होगा। हथियार उठाओ और पराक्रममें मन लगाओ। तुम्हें किसी प्रकार व्यथित नहीं होना चाहिये। इन भयंकर दिखायी देनेवाले दुराचारी दानवोंको जीतो। तुम्हारा कल्याण हो। तुम सब लोग मेरे साथ इन महाकाय दैत्योंपर टूट पड़ो।' इन्द्रकी यह बात सुनकर देवताओंको बड़ी सान्त्वना मिली

āśvāsayajann uvācedaṃ balabhid dānavārditam | bhayaṃ tyajata bhadraṃ vaḥ śūrāḥ śastrāṇi gṛhṇata ||

Mārkaṇḍeya berkata: Lalu Indra, sang pemusnah Bala, melihat pasukannya terdesak oleh para Dānava dan lari dalam kepanikan; ia menenangkan mereka dan berseru, “Buanglah rasa takut—semoga kalian sejahtera. Wahai para pahlawan, angkatlah senjata kalian.”

आश्वासयन्comforting, reassuring
आश्वासयन्:
Karta
TypeVerb
Rootआश्वासय् (आ-√श्वस् caus.)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), परस्मैपदी-प्रयोग (कर्तरि), पुं, प्रथमा, एकवचन
यजन्sacrificing, worshipping
यजन्:
Karta
TypeVerb
Rootयज्
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), कर्तरि, पुं, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
इदम्this (speech/these words)
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
बलभित्the slayer of Bala (Indra)
बलभित्:
Karta
TypeNoun
Rootबलभित्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
दानव-अर्दितम्afflicted/harassed by the Dānavas
दानव-अर्दितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअर्दित (√अर्द् + क्त)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
भयम्fear
भयम्:
Karma
TypeNoun
Rootभय
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
त्यजतabandon (you all)
त्यजत:
Karma
TypeVerb
Rootत्यज्
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, बहुवचन, परस्मैपद
भद्रम्good fortune, welfare
भद्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootभद्र
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
वःof you / for you
वः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formषष्ठी, बहुवचन, मध्यम
शूराःheroes, brave ones
शूराः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
शस्त्राणिweapons
शस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formनपुं, द्वितीया, बहुवचन
गृह्णतtake up, seize
गृह्णत:
Karma
TypeVerb
Rootग्रह्
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, बहुवचन, परस्मैपद

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
I
Indra
B
Bala (as implied by the epithet Balabhit)
D
Dānavas
D
Devas (implied by the addressed host)
W
Weapons (śastrāṇi)