Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

मातापितृपूजन-प्रधानधर्मः (Primacy of Filial Service) — Mārkaṇḍeya’s Account of the Vyādha’s Instruction

नारायणेन कौरव्य तेजसा55प्यायितस्तदा । स गतो नृपतिः: क्षिप्र॑ पुत्रैस्तै: सर्वतो दिशम्‌

nārāyaṇena kauravya tejasāpyāyitas tadā | sa gato nṛpatiḥ kṣipraṁ putrais taiḥ sarvato diśam ||

Mārkaṇḍeya berkata— “Wahai keturunan Kuru, saat itu sang raja, dikuatkan dan disegarkan oleh sinar ilahi Nārāyaṇa, segera bergerak maju bersama putra-putranya, menyebar ke segala penjuru.”

नारायणेनby Nārāyaṇa
नारायणेन:
Karana
TypeNoun
Rootनारायण
FormMasculine, Instrumental, Singular
कौरव्यO Kauravya (descendant of Kuru)
कौरव्य:
TypeNoun
Rootकौरव्य
FormMasculine, Vocative, Singular
तेजसाwith splendor/energy
तेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
अप्यायितःnourished/strengthened
अप्यायितः:
TypeVerb
Rootअपि-आ-या (अप्याययति)
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
गतःgone
गतः:
TypeVerb
Rootगम्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past active participle (क्त)
नृपतिःthe king
नृपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
पुत्रैःwith (his) sons
पुत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
तैःby/with those
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Instrumental, Plural
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
दिशम्direction/quarter
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
N
Nārāyaṇa
K
Kauravya (Yudhiṣṭhira)
N
nṛpati (the king)
P
putrāḥ (sons)

Educational Q&A

The verse highlights that divine support (Nārāyaṇa’s tejas) can restore strength and clarity, enabling swift, purposeful action. Ethically, it suggests that rightful endeavor is most effective when grounded in higher guidance rather than mere personal force.

Mārkaṇḍeya tells Yudhiṣṭhira that a certain king, having been invigorated by Nārāyaṇa’s radiance, promptly departs with his sons/companions, dispersing in all directions—indicating an urgent mission or wide-ranging movement.