Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः

Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction

अनाइम्ता तु सा तृष्णा अन्तर्देहगता नृणाम्‌ विनाशयति भूतानि अयोनिज इवानल:,“यह तृष्णा यद्यपि मनुष्योंके शरीरके भीतर ही रहती है, तो भी इसका कहीं आदि- अन्त नहीं है। लोहेके पिण्डकी आगके समान यह तृष्णा प्राणियोंका विनाश कर देती है

anādimatā tu sā tṛṣṇā antardeha-gatā nṛṇām vināśayati bhūtāni ayonija ivānalaḥ

Waiśampāyana berkata— Hasrat itu, meski bersemayam di dalam tubuh manusia, tiada berawal. Laksana api yang menyala tanpa sumber, ia melalap makhluk hidup dan menjerumuskan mereka ke dalam kebinasaan.

अनादिमत्ताbeginninglessness (having no beginning)
अनादिमत्ता:
Karta
TypeNoun
Rootअनादिमत्
FormFeminine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
साthat (she/it)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
तृष्णाcraving, thirst (desire)
तृष्णा:
Karta
TypeNoun
Rootतृष्णा
FormFeminine, Nominative, Singular
अन्तर्देहगताgone/located inside the body
अन्तर्देहगता:
TypeAdjective
Rootअन्तर्देहगत
FormFeminine, Nominative, Singular
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
TypeNoun
Rootनृ
FormMasculine, Genitive, Plural
विनाशयतिdestroys
विनाशयति:
TypeVerb
Rootवि-नश् (णिच्)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
भूतानिbeings, creatures
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
अयोनिजःnot womb-born (self-born)
अयोनिजः:
Karta
TypeAdjective
Rootअयोनिज
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अनलःfire
अनलः:
Karta
TypeNoun
Rootअनल
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
T
tṛṣṇā (craving)
A
anala (fire)
D
deha (body)

Educational Q&A

Insatiable craving is beginningless and, though internal, behaves like a consuming fire; unchecked desire leads to the destruction of one’s well-being and moral stability.

Vaiśampāyana characterizes tṛṣṇā (craving) through a vivid simile—fire arising without a clear source—to explain how desire, dwelling within people, relentlessly consumes and ruins living beings.